1938

4 jan. W heelen dag naar A’dam voor huldiging H.M. op 6 september.

18 jan. H ‘s av. nr een Esperanto-lezing, G. en P. naar C.G.B. G. houdt een causerie over de expeditie in Suriname.

31 jan. Hoorden om kw. over 10 door Juul dat de Prinses eene dochter heeft 9.57 geboren. Gr. vreugde alom. De kind. (…) van school vrij en maken pret op straat evenals ‘s mid. en ‘s av. G. zit met een heele troep jongens en meisjes in “De Zon” komt pas kw. voor 2 thuis tot mijne gr. verontwaardiging. W en ik nr kerk Ds. Hay en v. L. beiden heel goed.

1 feb. De naam heeden bekend gemaakt Beatrix wat wil zeggen genade of geluk aanbrengend. We hadden vast gedacht Emma of Wilh’a. (…) W en ik samen per fiets om de fakkeloptocht te zien. ‘t Is heeden Nat. feestdag. zoodat het pers. ‘s mid. vrij heeft en wij om half 1 dineerden en ‘s av. soupeerden.

9 feb. ‘s Mid. naar vrouw Marinisse geweest waar haar dochter Boone en 2 jr. Piet. Toen nr. Addie, om 4u thuis. Met W. ‘t electr. licht bij den baas en Leinse bewonderd dat W. voor hen liet aanleggen. 

23 feb. Houtverkoop niet heel gunstig, fl. 14 kon. raming. Not. en de klerk Wolf dronken hier thee. Daarna W. en ik nr. Abdij wr. 100ste verloting Vr. z.w. heel mooi geëtaleerd alles en meteen een pr. Tent. v. oude h. werken Ik zond dam. t.laken + serv. v. 1706 in. Er was veel te zien. Wij namen er een thé complet. Spraken Saar en Jet, die ijverig hadden meegeholpen. ‘s Av. heerenbridge bij ons. Zolder schoonmaak. 

7 maart. Cornelis en ik verven ieder een stoel. Pr. weer.

8 maart. Mina en ik den heelen dag bezig op strijkkamer. Behang afgescheurd, linnen bijgespijkerd en alles met cour. papier beplakt. Er zaten cour. onder van 1842! 

11 maart. Met Mina den heelen mid. naaikamer behangen en bijna klaar gekregen. Met A. daarna naar Concert geweest van Rolisch kwartet. Voor de pauze zei het mij niets, maar later vond ik ‘t pr.: een kwartet v. Schubert: Der Tod U. das Mädchen. W. br. ons er per taxi terug. Hooren dat de Duitschers een ultimatum aan Oostenr. hebben gezonden. O. wordt dus Duitschl.! Gingen nr. de post maar niets van Htte.

12 maart. Een brkrt van Htte dat zij 1u. te Vl. komt. Gelukkig ‘s ocht. druk gehad. Grape-fruit gemaakt, boodsch. ged. W haalt H te Vl. Ze ziet er erg verbrand uit en heel gezond, was niet al te moe. Ze genoot erg vooral te Maria hell. en de 5 d. te Weenen. Ze merkte nog niet veel van de onlusten, wel waren er betoogingen en spreekkoren. Ze is geluk. net op tijd vertr. Ze nam na ‘t déj. een warm bad, maar ging niet slapen. De Boogaerts en Jan kwamen eten, ‘t was niet zoo heel geanimeerd, maar Htte had gezellige verhalen. Ze had haar Dirndl jurk aan. 

14 maart. Hitler triomph. in Weenen binnengehaald. Oostenr. ingelijfd bij Duitschl.!

15 maart. Int. toestand zeer gespannen. Colijn spreekt voor de radio. De jongelui die voor 5 ½ mnd onder de wapenen zijn, moeten voor 11 maand blijven. Cor ten K. ook. Weer zalig weer. Waarom al deze haat en onvree in de wereld, die zoo mooi is? 

18 maart. Jet Walland kwam mij bezoeken van 3-4 en heeft ‘t heele uur gepolitiseerd, maar wel int.

19 maart. Met P. ‘s mid. boodsch. ged. o.a. haar haar laten onduleeren. Ze zag er snoezig uit in H’s bloemetjes jurk, ik kiekte haar nog even. Zij en G. hadden eind dansles.

22 maart. H. 24. Gaven haar mooie h.koffer. ‘s Mid. getennist met 6 dames, heel prettig. Om half 7 kwamen Juul en Dieleman eten; héél goed diner. Tong. soep, garn. past.. Tong, sla, geb. aard., asp. met kaass. en eieren. Bombe van ijs met choc. vla. ‘t Was erg gezellig aan tafel. Om half 9 kwamen Nounou, Trees Roes, Breg en Tineke Beusink en stelden wij eerst allen … voor. Toen advertenties raden, die A. opgeplakt had, daarna charades, ‘t was heel geanimeerd. ‘s Morgens waren Mevrouw Q en Juul ook al geweest. Mevr. gaf haar een zilv. portr. lijstje.

24 mei. G’s 18e verjaardag, een bijz. feestdag voor hem vanw. rijbewijs, waarv. hij van ons geld kreeg + een hockeystick. Van de kinderen samen een pijp, tabakszak en tabak, van P. een hockeyspeldje, van Mama f. 5,- Verder gebeurde er vandaag niets bijz. daar het morgen feest is. 

25 mei. Vanav. het feest v. G. w.v. H en ik het den heelen dag heel druk hadden. We moesten in de zaal alles leegmaken en sjouwden de meeste meub. naar de stud. k. of bl. salon. Rob Fruin kwam koffie drinken en de geluidsinst. aanbrengen met G. Hij bracht mee zijn gram. + platen + pickup + 3 loudspeakers + snoeren en dubbelstekkers. W. hielp later de zaal versieren met papieren slingers en we hadden overal gez. zitjes aangebr. in de zaal. Om 8 u. kwamen de gasten: Marie en Paula v. Leeuwen, Liedje T., Joop Oldeman, Tini Kaasjager, Bartje Coolwijk, Eddy T, W. v.d. Feltz, Rob Fruin, Henri Portheine, Henk Crommelin, Kees v. V.V. en Dekker. Eerst werd in de woonk. aan 2 tafeltjes gebridged en in de 2e w.k. gemonopolied, dat Liedje (niet) had meegenomen. Om half 10 begon het dansen w.b. Fruin de leiding had en w.b. de muziek erg goed was. Ze deden ook een polonaise door het huis boven over en door de kelders. Op het buffet hadden wij 60 broodjes met kruidenboter en l.pastei, 50 balgebakjes, vruchtensla, ijs, croquetjes, vruchtenbowl, bier, limonade, bouillon, bonbons. Ze hebben veel plezier gehad en ik had er veel eer van daar het voor hun de 1e keer was dat ze zo’n partij meemaakten. G. kreeg van hen samen 2 kanopeddels en een paar hockeyschoenen. Om half 2 was de partij afgeloopen, ze liepen allen terug! Wij ruimden nog gauw op en brachten de vuile dingen in de keuken. Ik was wel moe, maar dankbaar voor het groote succes en ‘t pleizier van G. en P. 

26 mei. G. en Htte hadden al dadelijk het zware tapijt uit ‘t bl. salon gesleept nr. de zaal en er de meubels op gezet. H moest half 9 al weg voor haar wandeltocht door Z-Vl met Sloetje en Trees Roes en G. en P. gingen met 42 kinderen v.d. school nr Vr.polder den heelen dag, waren om 9u ook al weg. W. en ik gingen toen samen aan het werk om alles weer in orde te maken, maar om 11u. was alles klaar en Maatje, die alleen thuis was, had alles alleen afgewasschen, erg prettig. Sophie Boreel en Jaap kwamen bij ons vanocht. 11u een praatje maken. Na ‘t déj. gingen W en ik bloemen plukken en zaten we heerl. samen op de thijmbank te genieten. (…)

6 juni. Heel mooi weer. W. en ik maakten het ons gemakkelijk en bleven op de stoep en in de tent. Htte kwam om 12 u thuis ‘s av. en had erg genoten en heden met Harm. en C. gezeild op de Kagerplassen. “Oom” A. zag er best uit en George de Br. Indiër was meegekomen. 

8 juni. Om half 10 vertrok ik nr Den Haag, reisde heel prettig met de Portheine’s. Aan de Alex. str. gek. vond ik de hele fam al bijeen. W’e wel verouderd en mager geworden, A. onveranderd, wat ze van mij ook vonden. We gingen toen gauw déj., w.b. we een heerlijk hors d’oeuvre hadden, toen brood en aardb. na. Daarna gingen eenigen rusten, maar W. A. B. en ik prefereerden wandelen. Eerst naar A’s kamer, waar de Oost en West bezig was aan ‘t uitp. v. A’s koffers w.b. A. liever bleef, zoodat wij drieën in ‘t bosch gingen wandelen. ‘t Begon gauw te onweeren en reegenen, zoodat wij in ‘t Wachtje gingen zitten en B ons op lim. foof, terw. wij ons amuseerden te kijken nr ‘t verkeer, dat nogal eens botste. Daarop werd ‘t droog, haalden wij A., dronken thee bij Joh.a w.n. eenigen weer gingen wand. en C. A. en ik thuis bleven, w.b. A mij van allerlei vertelde. Ik vond D.H. vr. met al dat lawaai en zou ‘t er niet lang uit houden. Om 7 u. fam. diner alleen met ons achten: soep, aubergines met kaassaus, tong, taart, heel gezellig. Bij een glas champy sprak W. erg aardig en hart. en dankte A. Na de koffie togen wij in 2 auto’s nr de “Beukenhof” in Oegstgeest, waar wij heerl. in den galerij buiten zaten, een verrukkelijke avond. ‘t Was een echt gezellige, onvergetelijke dag geweest. Wij sliepen in den “bonbonnière”, maar door ‘t lawaai op str. bleef ik tot half 3 wakker en las (…)

12 juni (…) vergat te zeggen dat 11 juni om 12.17 wij allen de aardbeving voelden. Ik was op de sl. k., zag de spiegel heen en weer gaan en alles trillen en schrok hevig. ‘t Duurde een pr. sec. toen holde ik nr. ben. vond daar ‘t personeel, Htte en Willem, die net aan kwam rijden, maar op de fiets had hij van niets gemerkt. Om goed 2u was er een 2e, heel lichte, die alleen W. en Tetta gemerkt hebben.  

13 juni. Koud weer heden. P. zeer onder den indr. dat zij een 1 voor een Griekse rep. kreeg omdat zij en Ida hadden samengewerkt. Ze was niet tot bedaren te krijgen en met broomkali moest ik haar kalmeeren en in bed houden. W. schreef erover aan den Rector. Aan ‘t diner was P. kalm. 

14 juni. P. sprak er met Juf. Mulder over, maar zij bleef onverbiddelijk en ook de Rector schreef aan W. dat voor spieken den stelregel was een 1 te geven en hiervan niet kon worden afgeweken. Arme P! In den tent thee. H. ging tennissen, ik niet. 

16 juni. Mina gaat met eene week vac.

23 juni. Mina terug van 1 week vacantie.

1 juli. De oude baas de Priester kwam ons vanav. bezoeken, is nog onveranderd en zoo goed bij. Hij liep nog een heel eind en zat later met ons op de stoep thee te drinken. 

15 juli. Mina gaat met 5 d. vac. weg. 

20 juli (…) ‘s Av. Htte, Frits met de zussen, baas Piet, personeel en Barkah hier voor filmvert. van Suriname, w.b. A. heel prettig onderhoudend vertelde. (…)

21 juli. ‘s Ocht. met A. Sr. op stoep gezeten. Deze vertrok met George na ‘t déj. haalde eerst Barkah in Veere. Een zeer gez. logé is A. toch! Willem vertrok voor ‘t Algem. Comité voor 6 sept. H. en ik deden de bessensap in fl. (…)

23 juli Stoopfeest. 

24 aug. Meisjes fietsen nr. Veere boterh. mee, gaan dan nr. Domb., dr. thee a/h strand bij Htte v. T., zijn 5 u hier. Om 4u de Boddaerts en Lorna ontv. Lorna 90% beter v. haar huidziekte, waren onder den indruk van de Jodenverv. in Oostenr. We wandelden ook nog een poosje. (…)

31 aug. Met Ida nr. Westhove gereden, waar ik bij Anna v. Till (aan haar bed) inl. vroeg over Betje Vos die 3 zomers bij haar werkte. Waren ook nog even bij Vr. Schoe, waar ik een kiek maakte van haar, de dochter en hare kleintjes. Ida bleef eten. 

1 sept. Ik ging nr. Mevr. v. Slooten inl. halen over Neeltje v. Noppen, niet in alle opz. gunstig. 

6 sept. Nat. huldebetoging voor H.M. ter eere van 40 j. Jubileum. Heele land viert uitbundig feest. W. vertrekt om 4 u. nr. A’dam met zijn 450 Zeeuwen als Leider v.d. Zeeuwsche Groep. Ik luister om 3u nr. de reportage uit A’dam waar op de Dam het défilé plaatsvindt. Alle leiders wordt gevr. op ‘t Paleis te komen en na afl. komt de Kon. allen bedanken en complim. met den Pr. en Prinses. Wij aten om half 1 warm want iedereen had vrij. Ik bleef alleen tot 4u thuis. Tusschen 2 en 3 regende het ontz., juist toen de optocht door M’burg ging, jammer. Daarna was het best, maar in A’dam was het aldoor stralend geweest. (…) Paula, Maatje en ik gingen om half 12 nr ‘t station, waar W. een taxi had besteld. Hij en de anderen kwamen opgetogen uit A’dam terug. Ik ben erg blij voor W. dat hij zoo’n vold. heeft, want hij heeft zich ontz. veel moeite gegeven!

10 sept. (…) Ik huur Neeltje v. Noppen als 2e meisje met 1 Oct. (…)

19 sept. Onze lieve Moeder heden 80 j. Welk een voorrecht haar nog te bezitten en in zoo’n goede gezondh.! Toen zij beneden kwam was de eetk. versierd met groen om de 8 pilaren waartusschen or. roode dahlia’s staken. Tussen de porte brisées in or. letters 80 H. Er waren heel wat bloemen, brieven, pakjes en telegr. Ik gaf M. een zelfgeb. t.kleed en een toiletkussen, W. gaf een tinnen geslagen bakje met bloemen, P. een zelfgem. kussen, H. lin. zakd. Zuster P. gaf een mooie broche. Dan waren er druiven van Quist, bl. van Dekker, een gr. pul met bl. van ‘t pers. Van Mevr. v. B. een taschje en een beeld. mandje m. bloemen, anjers van de oude Mevr. Q., enz. Na ‘t rusten kwamen Adr. Q. en W’mien felic., ook al met bloemen. Vóór ‘t eten zongen zij M. een Welkomstlied voor op de Melodie van ‘Wees begroet met jubeltonen’ w.b. M aangedaan was. ‘t Feestmaal was erg gez. bij kaarslicht en ik had de beste spulletjes voor den dag gehaald. Menu’s met M’s portret. Ofschoon ik erge tegenslag gehad had met bediening, ging ‘t best met Mina, die alleen diende en Vr. V. in de keuken. W. en ik spraken M. toe en M. antwoordde zoo lief. M. geeft ons allen een herin. aan haar 80e verj.  W. en ik krijgen een ronde tafel voor in de zaal en de kinderen ieder f 10 om iets voor te koopen. Na de koffie deden wij een com. stuk: De badkamerdeur, vertaald door H. uit ‘t Eng.

26 sept. (…) ‘s Av. luisterden wij nr. rede Hitler, een tierende, scheldende, zichz. verheffende rede, onbeschaamd t.o. Benes. Ontdek onaangen. iets op P’s hoofd wat mij heelen av. bezighoudt. Zelf ook!

27 sept. G. br. H. om 8 u. per auto nr station. Zij gaat helpen in een kamp “Oud-Leusden” als leidster bij vrouwen van werkeloozen. Ben heelen tijd met P. bezig, die heel geduldig en lief is. (…) Hooren ‘s av. nr. kalme, verstandige rede van Chamberlain. Alles nog niet verloren, wil nog een poging wagen, maar anders…

28 sept. Ochtendblad bericht dat Duitschl. een ultimatum richt aan Tsjecho-Sl. w.o. het vóór morgen 2u geantw. moet hebben, anders rukken de Duitsche troepen binnen. Een gr. verontw. voor iedereen daar de termijn eerst op 1 Oct. was vastgesteld. Iedereen ontz. down oorlog lijkt onvermijdelijk, hooren al dadelijk dat in M’burg overal sold. zijn ingekwartierd. ‘s Av. wordt vernomen dat Roosevelt een ultimatum heeft gesteld aan Mussolini, ook Chamb. heeft nog 1 poging aangewend om den vrede te redden. Morgen zal hij confereren met Daladier, Mussolini en Hitler, een strohalm w.a. men zich vastklampt, maar ‘t geeft nieuwe hoop!  (…)

29 sept. (…) De berichten uit München doen vermoeden dat de conf. zal slagen, we gaan al wat geruster slapen. Veel militairen in de stad.

30 sept. Welk een opluchting! De overeenstemming principieel aanvaard, de conf. geslaagd! Hoe kunnen wij God genoeg danken voor zijn barmhartigheid om de wereld niet te doen naar haar zonden! Iedereen is er zoo van vervuld. Ik tennis 1 set met 10 dames. Veel over politiek gespr. In tent thee. Weer schit. Maatje Heyboer, die 2 ½ jaar keukenm. was, vertrekt. Ofschoon ik nooit ruzie of onaangen.h. zoo laat mij haar vertrek koud. Zuinig was ze zeker niet. Mina wordt nu keukenm. 

1 okt. Neeltje v. Noppen komt bij mij in dienst als 2e, lijkt een goede werkster, maar vrij ruw en vrij brutaal. De tijd zal leeren of ik gelijk heb. Brak dadelijk al een glas. 

2 okt. Heelen dag in huis gezeten bij de houtkachel, slecht weer. 

3 okt. (…) Ik doe boodsch., pas jap. bij Robijn, slaag niet maar wel met ‘n hoed bij Patrick. Na déj, met M. rondger. ‘s Av. houtkachel aan. 

6 okt. Heel drukke dag gehad. Werkvr. en naaister gehad. Met naaister aardige ruit gekocht op de markt voor jurk P. Willem en A Sr. komen tegen ‘t eten terug, verrukt van hun mooie autotocht naar Ard. Lux. en Vogezen. Van A bericht dat hij met slechts 1 vak van de 6 slaagde. Slechts 3 slaagden geheel!

19 okt. 27 jaar getrouwd. Ik kreeg mooie rozen van W. De Quisten zonden een pr. tulband en H. had een heerl. taart gebakken. 

26 okt. (…) ‘t Is koud, sinds 21 Oct. hebben we de centr. verw. aan. 

2 nov. W. en de heer Kurtz (autoverhuurder uit Zeist en filmdraaier) kwamen om half 6 hier uit Utr. aten hier, w.n. wij allen beh. H. die Roode Kruis cursus en Esp. had, nr. de Boogaardzaal reden (Mina ook mee) om nr. de zeer interessante lezing te luisteren van We over Suriname, alles uit haar hoofd. De film, die erbij vertoond werd, was bijz. mooi en ‘t was half 11 vóór we ‘t wisten. Mina en Quist waren er ook heen. We dronken hier weer thee en gingen half 12 nr. bed. 

3 nov. Nadat W. van Ds. Nicolaï uit Domburg had gehoord, dat men daar niet gesteld was op de film (waarschl. pers. smaak v.d. Ds.) vertrok de heer Kurtz weer na ‘t ontb.

7 nov. We aten een haas, door Joes gevangen! en bijz. goed klaargemaakt door Mina. 

11 nov. Horen van de ontz. Joodenverv. in Duitschl. als wraak voor den dood van von Rath in Parijs door een joden jongen. Arme menschen. Wat moet er van deze wereld toch worden waar zoveel onrecht gedaan wordt? ‘k Was even bij den Engelsman, die ‘t best maakt. Jaantje is zwak en zenuwachtig. Haar eene ooglid kan niet naar boven. Quarles, die alleen is, at bij ons nasi goreng. Hij was gezellig. 

17 nov. W. en ik nr. av. v.h. Ned. Verbond waar Ds. Rutgers oud-gouv. v. Suriname spreekt over een vergelijking van Oost en West, heel interessant. In de pauze gekeken naar Tent. v. Surin. voorwerpen. 

25 nov. Allerlei in ord. gem. voor morgen als: grape-fruit, vischtong met kreeft erin en galantine de veau. 

26 nov. Vand. hadden wij een diner waar kwamen: Diek en Annie v. D. de Pilaars, Nounou, Trees, Stoetje, Wim Q. en Jan v. D. Voor Mina was ‘t de 1e keer, maar ‘t was alles heel goed. Ik gaf grape-fruit, tom.s. m. room, tongfilets met aard. bal. en garn.s. galantine m. aard. waf. 2 gr. taarten: fleurs de nice, 2 vol. en veux met champ. en k. tong, fruit. ‘t Was zeer geanimeerd aan tafel. Ik vond ‘t een beetje gerekt na tafel – tot half 11, maar wij hadden gedacht over charades, waarvoor echter naar ons ‘t scheen, weinig animo was. 

17 dec. Opeens vorst een klein beetje. Vand. diner w.v. ik het den heelen dag druk had. (…) Na de koffie, rookten de heeren boven en daarna werd bij de gram. nog 1 u gedanst tot 11 u. G. en P. kwamen er ook bij. De stemming was zeer vroolijk, ik vond dit diner veel aardiger, de menschen gingen ook zoo goed samen. We zaten: 

19 dec. Ontz. koud en we kunnen ‘t haast niet warm stoken. (…) Ik laat Mina ook in de zaal zitten, daar ‘t in de keuken zelfs vlak naast de kachel ijskoud is. 

21 dec. Sneeuwlandschap, heel mooi! Toch komen wel 60 menschen voor ‘r schaatsenrijden. De jongelui maken zelf banen op ‘t ijs en we reden heerlijk. W. ook, wel 1 ½ uur. W. laat een boom, die over den vijver hing, afzagen en over ‘t ijs vervoeren. Velen kwamen theedr., de meesten bleven wel tot half 6 rijden. 

22 dec. Cornelis veegt den baan vanocht. Er kwamen den heelen dag erg veel menschen. ‘t Was zeer gezellig. H. ging met koeken rond op ‘t ijs. ‘s Av. werd de baan verlicht met lampions en werd er nog veel gereden. 

28 dec. (…) Een brief terug van Herr Bodenheim uit Melle, w.i. hij schrijft dat de M’s er inderdaad slecht aan toe zijn want dat de Kleinrente die H. totnutoe genoot met 1 Jan. ophoudt. Hij en zijne familie kunnen ze zelf ook bijna niet meer steunen, daar zij vanwege hun niet-Arische afstamming in hetzelfde geval verkeeren. Moreel zou het hen veel goed doen als ik ze hier inviteerde, maar hij twijfelde eraan of zij zouden komen daar H. Hornhautentzündung en Carl Muskellähmung heeft. Ontz. Ik heb ze toch dadelijk geïnviteerd. Juul en Rob Fruin kwamen theedrinken. ‘s Av. W. en ik naar de film “Onverbreekb. banden” (Heimat) w.v. wij enthousiast terugkwamen. Allen spelen zoo uitst. erin vooral Zarah Leander en de oude vader. Een film om niet gauw te vergeten!