1922
1 januari: (…) H. amuseerde zich door Schw. poffertjes te bakken. ‘t Was een heerlijk rustige Zondag deze 1e dag v.h. N. jaar. Moge het een even goed jaar zijn dan 1921 dit voor ons was.
3 januari: De kinderen moesten weer nr. school, hadden een heerl. vac. gehad.
6 januari: Ik bracht P. en H. naar den trein van 10.01 deed eenige boodsch. in stad en kwam ruim 11u. thuis waar ik een telegr. vond dat W. ziek was en of ik komen wou. Ik pakte dadelijk mijn koffer, nam zeer tot mijn spijt afscheid en zat om 12.17 weer op den trein, kwam om 2u. hier aan. W. had 38° koorts en voelde zich slap zeker grieperig. Hij slaapt veel en at alleen wat om half 7. ‘s Av. 38.9 koorts.
9 januari: We lieten den Dr. komen, die zei dat het bepaald griep was van W. en hij erg op moest passen geen longontst. te krijgen; dus in bed blijven is de boodschap.
11 januari: (…) Schwester haalde Grete Kilger te A’dam af, waarbij een Juffr. vh. Stat. werk haar hielp zoeken. Ze vonden haar dadelijk. Hare vriendin die bij Bogaert is, haalde haar in Haarlem af en bleef tot half 5 bij ons. Ze maakt een rustigen aangenamen indruk. (…)
18 januari: W. ging Maandag 16 deze week naar zijn bureau en Dinsdag ging Schw. met griep naar bed. Ik heb daardoor een vreeselijk drukke week met de kinderen achter den rug, waarbij nog kwam dat Dinsdag een geheele verhuiswagen vol goed van Tte Jet afkomstig arriveerde, waardoor er veel in huis te regelen valt. (…)
24 januari: De kinderen komen om 11 uur uit school en vertellen dat deze voor eene week gesloten wordt om de griep, waardoor de helft van leerlingen en leeraren ziek is. ‘t Is ontz. koud, de waterleiding van den hoofdkraan naar voren bevriest zelfs en wordt door den loodgieter weer ontdooid. Schwester bevriest in haar bed en komt den Dr. ten spijt toch maar beneden. (…)
25 januari: (…) Schwester kreeg van den Dr. officieel permissie op te staan.
6 februari: Heden werd mijn verj. gevierd, een heerl. dag. (…) ‘t Festessen was heerlijk. Schw. had de haringsla en de crême au beurre taart gem.
8 februari: Ik maakte vanmid. eene visite aan Mevr. Gevaerts, die zonder d. boden zat. Ik schreef vanav. voor haar aan de Justen. (…)
14 februari: Ik gaf heden een dinertje (…) Menu: leversoep, croquetjes gepureerde snoek, coteletjes van gehakt met gr. en aard. room rijstepudding met abrikozen. ‘t Was nogal goed klaargemaakt, maar ‘t menu had ik niet best gekozen met al dat gehakt. De stemming was wel gezellig maar ‘t geheel was toch niet zooals ‘t soms wel eens kan zijn n.l. aardiger.
18 februari: Om half 2 vertrokken W. en ik naar M.burg. De kinderen schikken er zich gelukkig goed in. We hadden een goede reis en met de auto waren wij spoedig op ter Hooge, waar we Tte. en Mlle heel wel vonden. Aardig om er weer eens te zijn. W. en ik maakten ‘s av. muziek voor Tte. We hadden heerl. warme logeerkamer. X.
21 februari: Tte’s 80ste verjaardag. Tte. wilde dezen wel niet vieren, maar was toch erg blij met al hare bloemstukken (8) doozen met lekkers, visites (13) en brieven en kaartjes. (…) Ik liep vanocht. nog wat door het buiten en bezocht Maatje, die heel hartelijk was. W. ging in dien tusschentijd naar den Heer H.G. waar hij 2 ½ uur doorbracht en zeer veel slechts hoorde van le C. Hij is wel van plan de zaak te gaan onderzoeken. Tte. merkte niets van zijn wegblijven. ‘t schijnt dat Tte omgeven is door een heele onbetrouwbare bende. Vanmiddag maakten W. en ik eerst een bezoek aan Maas en zijne vrouw, die nu zoo zielig wonen in een huisje zonder veel licht of lucht. Toen naar Quarlessen, die daarentegen in een reuzenhuis wonen. (…) elke kamer een balzaal gelijk. (…)
22 februari: Vanocht. wand. W. en ik nog wat op ‘t buiten en maakten een aardig bezoek bij Mina en haar man, we déj. vroeg en vertrokken om ongev. 1u. weer. ‘t Waren heerl. dagen geweest. We kwamen op tijd hier aan, de kind. zeer verrukt ons terug te zien. H. gaf direct een teekening. We brachten cadeautjes en lekkers voor hen mee. ‘s Av. gingen W. en ik naar Papa.
23 februari: W. en ik naar ‘t concert van Lamond. Maria zegt dat ze als meid-alleen wil gaan dienen bij Eng. Mentzer van W’s bedrijf, dien W. vroeg of onze Duitschen geen meisje voor hem wisten. Daar ik waarsch. l. G. a.s. schoonz. krijgen kan, vind ik het niet zoo erg, vooral daar M. mij erg tegenviel, onoprecht en snoeplustig.
28 februari: Gezellig dinertje gehad met de Dollemans en v.d. Braudeler’s. Alles best in orde. M. diende keurig met mutsje op!! Stemming heel vroolijk. (…)
1 maart: Marie komt met hangende pootjes vragen of ze blijven mag, daar de Hr. M. ze niet genomen heeft. Daar ik echter reeds met de a.s. schz. van Gretha in gesprek ben, weiger ik het. Embarras de choix ongekend! (…)
2 maart: Met vrouw de Wit ben ik den heelen morgen op den zolder, die een gr. schoonm. beurt krijgt. We ruimen een massa op. Ik ga ‘s mid. even nr. Papa , dan nr. Mevr. Gevaerts voor de Justen, met wie ik voor haar correspondeer. (…) Maria krijgt toch dien dienst.
7 maart: (…) ‘s Av. kwam Mevr. Gevaerts mij weer over de Justen spreken.
8 maart: Vrouw de Wit komt de zolder verder afmaken en kasten schoonmaken. (…) ‘s Av. ga ik naar de cursus van kl. rep. in tuin, waar ik door vertrag. v. trams veel te laat kom. ‘t Was niet heel interessant over rep. van electr. bellen, lampen, snoeren. Daarna ga ik W. bij Papa afhalen.
11 maart: (…) van hier naar Mevr. Gevaerts gefietst die de Justen maar niet neemt omdat zij goede meisjes kan krijgen. (…)
13 maart: We kregen bericht morgen maar niet nr. Utr. te gaan, daar Mama licht ongesteld was, jammer. Ik bracht P. en H. nr ‘t stat. en deed toen boodsch.
15 maart: Schw. ging met H. nr. den oogarts, die haar een zwakke bril voor school voorschreef. (…)
16 maart: W. kwam om half 5 thuis, waarna Wie. en ik hem hielpen ter Hoogsche rozen en kruiden te planten.
19 maart: W. en ik ‘s ocht. nr. de kerk. ‘s Mid. met de 4 kind, ‘t wagentje en 2 fietsen nr. Papa, waar Schw. later na haar conc. van H.O.V. ook kwam. (…)
20 maart: Vand. kwamen de schilders om de keuken groen te schilderen.
21 maart: (…) ‘s Av. kwam Bep v. Vloten muziek maken met W. Schw. was er ook bij.
25 maart: (…) De zomertijd begint!
29 maart: Om 2 uur zaten W. en ik alweer op den trein naar den Haag om P.’s verjaardag mee te vieren. (…)
Maart gaat door op de eerste zijde van April.
1 april: Groote feesten in den Briel voor het 350 jarige herdenkingsfeest, de koningin is er heen. (…)
4 april: (…) Tot onze zeer groote verwondering hoorden wij dat de Brevets gaan scheiden arme kinderen alweer.
6 april: Vandaag kwam de badkamer klaar behangen, hij werd erg netjes. ‘s Av. concert H.O.V. waar W. persé Wie mee wil nemen, zoodat we met ons 3en + Schwester gaan. We hoorden een mooi programma en als soliste de altzangeres Julie de Steurs. Wie. genoot zeer maar waarschl. wel ‘t meeste van het late opblijven.
7 april: ‘s Av. verg. v.h. Bestuur v.d. Tennisclub. Wij hadden de gr. tafel in de woonk. weggezet en de salontafel met makkelijke stoelen eromheen. De v.d. Braudelers en Dolleman waren er. Brevet bedankte als bestuurslid om zijn a.s. scheiding wat wij allen zeer betreuren. ‘t Reglement van de club werd vastgesteld.
8 april: Gretha gaat om half 1 naar A’dam om Justine te halen. Beiden komen om ± half 3 hier aanzetten. J. ziet er zeer slecht uit maar volgens haar kwam dit voorral v.d. reis zoodat ik haar dadelijk naar bed laat gaan. (…)
9 april: (…) Ik laat ‘s mid. Gr. en J. eenige uren samen uitgaan. (…) X
10 april: Ik had De G. en Annie B. op theebezoek. Er werd nat. veel over de Brevets gesproken. Schwester en ik speelden ‘s av. quatremains. Symph. v. Beeth. ‘t Geen ons menig vroolijk oogenblik bezorgde.
11 april: Ik bezocht ‘s av. alléén de ouderavond, die hier voor ‘t eerst gehouden werd in de Gymn. zaal van de M.U.L.G. school. Dr. Gunning uit H’sum hield een rede over Volkskracht en volksschool” vrij vervelend en langdradig ofschoon hij soms wel eens amusant kon zijn. Dat hij er vóór was dat op de scholen meer handenarbeid zou worden verricht, was ik volkomen eens. (…)
12 april: Ik hielp de kinderen even instappen in ‘t Kenaupark in de tram om naar ‘t Bijbelklasje te gaan, ging zelve daarop boodsch. doen. (…) Vanavond speelden Schw. W. en ik symphonie van v. Beeth. was ons amuseerde.
16 april: 1e Paaschdag. (…) Gr. en Justine gingen nr. Zandv. om er te pic-nicen, kwamen verkleumd weer thuis. (…)
17 april: (…) We vertelden den kinderen van ons plan om in de 2e helft van Aug. 14 dagen met hun drieën nr. ‘t Sauerland te gaan, ze waren verrukt van het vooruitzicht.
21 april: Schw. haalde om 12u. de poes aan den trein af, we verstopten hem zoolang op zolder op de mangelkamer. (…)
22 april: De groote dag voor Hettekie, ik beschreef haar verjaardag uitvoerig in haar dagboek. (…)
26 april: (…) → Ik begin heusch te gelooven dat nr. vijf op komst is. Prettig kan ik het niet vinden; Als ‘t dan tenminste maar een dochter is! ←
27 april: Ik ging heden om half 11 nr. A’dam, deed eerst eenige boodsch. haalde toen een door mij geloot schilderij in het Suasso museum. Een afschuwelijk ding, ik had groote lust het er te laten, maar nam het toch maar mee. (…) Daarna ging ik Tte. Thee opzoeken, die erg in de put was over Nan en Pim, die daar in de wildernis van Sumatra zitten. Mavera Doca en wonen in een passangrahan. Misschien kon hij door een neef v. Heemstra in Java aan een betr. geholpen worden. (…)
28 april: Schw. en ik gingen vanav. naar Het laatste abon. voorstelling: Om in het leven te slagen, een nogal grappig stuk en uitst. gespeeld.
29 april: (…) Ik bakte heden een massa zandtaartjes voor vanavond, daar wij tennisclubverg. hadden, die om half 9 begon. Van de 19 leden waren er slechts 11. Ik liet Justine in ‘t salon thee rond dienen en wij vergaderden daarna in de woonkamer.
30 april: (…) Ik zond de meiden samen voor mijne kosten naar Hillegom om de bl. bollenvelden te zien, ze hadden er zeer van genoten. (…)
3 mei: Schwester ging den heelen dag uit met frl. Werner van de v.d. Braudeler’s. Ze liepen van hier over Vogelenzang nr. Noordwijk aan Zee, tramden toen naar Leiden en treinden terug, Ze genoten erg en zagen mooie bollenvelden. Om half 7 kwam Schw. terug. Wie. en H. waren eerst naar ‘t Bijbelklasje geweest bij Mevr. de Jos de Jong.
6 mei: (…) → Schw. vertelde aan ‘t ontbijt dat zij gedroomd had dat ik haar vertelde dat ik mijn vijfde baby verwachtte en haar vroeg om nu te blijven. Ik zei het haar toen later, zij was nat. in en blij verbazing. ← (…)
7 mei: (…) Een van de kinderen mocht met W. mee een tocht doen achterop de fiets. Nat. vonden ze het alle 3 even heerlijk. Er zou getrokken worden wie ‘t langste papiertje had. Eerst trok A. en nam een vrij lang pap. Heerlijk riep H. nu zal jij meemogen, A! Daarna trok zij het langste pap. en zei dadelijk “Dan mag A in mijn plaats gaan.” Zoo lief van haar, maar wij wilden het niet hebben daar ze eerlijk getrokken had. Ze heeft zoo’n gevoelig hartje onze lieve H. (…)
10 mei: (…) ‘s Av. heerlijk zitten lezen in: Eenige maanden onder de papoea’s” van Mr. Lorentz.
11 mei: (…) Schw. heeft besloten nog tot Maart bij ons te blijven, ik ben er verrukt van, want ze zou misschien met Sept. zijn weggegaan.
24 mei: Ons lieve Godertje werd twee jaar, de dag werd in ‘t bijz. door de anderen geapprecieerd, maar zelf had hij er weinig benul van alleen antw. hij snoezig:”Te ja” als men hem vroeg hoe oud hij was. Ik toog met hem naar den kapper om hem een jongensbol te laten knippen, niet slechts om zijn leeftijd maar meer voor de hitte. ‘t Staat hem doddig gestoken in een kielpakje ziet hij er ineens zóó jongensachtig uit. (…)
31 mei: Schwester is den heelen dag uit met Frl. Werner en de Juffr. van Annie B. Ik had het nogal druk met de kinderen, vooral Godertje die tamelijk lastig is, overal aanzit en zich met niets weet bezig te houden, erg vervelend. ‘t Is anders een doddig stropje lief maar lastig!
4 juni: Het was erg dubieus vanocht. of we gaan zouden of niet, maar toen er een boodschap van den Oberforstmeister kwam dat we zouden gaan, kleedden wij ons allen gauw aan en na een kop koffie en een enkel stukje brood genuttigd te hebben (wat eigenlijk tegen de regels was) gingen wij kwart over 8 de deur uit en vonden op de Markt het heele gezelschap. We maakten toen kennis met Oberforstmeister Stänling en vrouw, Herr Hasse (ambtrichter) met vrouw, zoon en zijn verloofde frl. Ohlen, Apotheker Rheins met vrouw 2 dochters en 2 zoons, deze laatste fam. niet zoo erg sympathiek, de anderen heel aardig en vriendelijk. Ik liep nogal veel met het eerste echtpaar en W. ook. De tocht ging eerst naar Sooden, toen steeds stijgende door mooie bosschen naar Halbe Mark, waar een forster woonde en waar de Ober forstmeister gezorgd had dat we koffie konden krijgen. Ieder had voor zichzelf boterhammen en Kuchen meegenomen en gezeten aan een lange tafel, werden deze verorberd. De koffie vond ik ondrinkbaar daar er geen suiker in was, maar de anderen lieten het zich best smakken en zelfs W., die thuis zeker gereclameerd zou hebben, dronk twee groote koppen koffie op. Jammer dat het weer niet beter was, ‘t was er koud en ‘t uitzicht was door de wolken ook niet helder. W. nam op ‘t laatst nog een tijd opname van het heele gezelschap. Daarna gingen we allen weer langs den anderen ook zeer mooien weg huiswaarts. ‘s Middags toen wij allen gingen rusten, besteeg W. den Klausberg. Daarop gingen wij na de koffie naar de Sooden, waar wij gezeten op een bankje naar de muziek luisterden. C. en W. maakten daarna nog een kleine omwandeling, terwijl H. en ik voor de villa Hanstein op een bankje zaten te genieten van het mooie uitzicht. Wie weet of wij dezen zomer met de kinderen hier niet komen! ‘s Av. gingen W. en C. weer naar Sooden maar H. en ik bleven thuis en kregen bezoek van frl. Hildebrand, die alleen woont, ook een heel vriendelijke dame. we hadden heden voor de feestdagen een heerlijke Braten. De Duitschers eten dat nu maar alleen ‘s Zondags maar H. weet alles zoo lekker te geven dat men ‘t vleesch niet mist. Dit kost hier nu ongeveer 50M. het pond en boter (geen roomboter) 60M.
11 juni: De groote kinderen kwamen ‘s ocht. bij ons in bed om onze verhalen te hooren en de hunne te vertellen. Wij zeiden hun dat we naar Sooden zouden gaan en lieten hun kieken zien van daar, die hun nu dubbel interesseerden. H. was zeer verrukt met het ringetje, W. met de vreemde postz. en A. met de calqueerpl. Voor Sch. hadden we odeur, voor G. en J. ieder een kraal meegebracht. H. offreerde ons 2 romans die ze geheel zelf verzonnen had, erg aardig. De heelen dag brachten wij bij de kinderen door en ‘s av. deden wij alle verhalen aan Papa en We.
16 juni: Met Schw. bezig geweest de aardb. jam in de potjes te doen. (…)
28 juni: Frits en ik gingen om 11 uur uit om plaatsen voor vanmiddag te halen. (…) Om 2 uur waren wij met de 4 kinderen weer present bij het circus Caroli, waar we stalles plaatsen hadden. ‘t Geheel viel F en mij erg mee, ‘t was alleraardigst en we zagen mooie paardendresseur, uitstekende acrobaten en eenige merkwaardige staaltjes als: De man met de stalen huid die met bloote voeten op een plank met spijkers sprong, daarop met zijn bloote rug ging liggen, een brug op zich kreeg, waarover een paard marcheerde, een koordanseres, die achterover op het koord een salto mortale maakte en dan de man zonder handen, die met zijn teenen met een kurketrekker een kurk opentrok en zich een glas inschonk en die met zijn eene been om zijn hals heen met een lucifer tusschen zijn teenen een sigaret aanstak. Ook maakte hij muziek op een trompet. ‘ t Was zeer merkwaardig. De kinderen genoten erg en vonden ook de clowns natuurlijk prachtig. (…) Om 6 uur kwamen wij nogal nat thuis. Vanavond weer gemusiceerd, Schw. zat er ook bij en accompagneerde Frits bij haar zang. → ‘t Was weer ontz. valsch, niet om aan te hooren. ←
29 juni: (…) Grethe kookte gelukkig heel goed en maakte allerlei lekkere dingen klaar.
1 juli: (…) Ik liet Gr. en J. vanav. naar ‘t circus Caroli gaan, waar ze 2u. opgetogen van thuiskwamen. (…)
3 juli: Schwester was den helen dag nr. A’dam, dus zorgde ik voor de kinderen, die heel lief waren.
5 juli Daar het weer tamelijk goed was, gingen Schw. en ik met de 4 kinderen na de koffie naar Zandv., ‘t was wel te koud om op bloote voeten te loopen, maar ze amuseerden zich verder best en 5.17 gingen wij weer terug, na nog even bij de fam. Hoogendijk geweest te zijn.
7 juli: Vanocht. over een kleinigh. woorden met Grethe gehad. Zij vloog zoo op, zei dat ze er zeker van was dat ik ontevreden van haar was (hoe zij ‘t in haar hersens haalt, is mij een raadsel) wilde ‘t tegendeel niet gelooven en zei na de vac. niet terug te willen komen. Later bedaarde ze wat. Men kan toch ook niemand vertrouwen; ik heb altijd zooveel voor haar en J. over en ben altijd even vriendelijk en hulpvaardig. Ondank is ‘s werelds loon! Men doet het altijd verkeerd zooals men het doet. Alleen Schw. blijft mij trouw, dat is een schat.
10 juli: (…) Met Grethe is het weer in orde gelukkig, zij zeide er spijt van te hebben.
15 juli: (…) W. was den heele dag per auto uit met Engelschen, die naar de kabellegging kwamen kijken, (…)
18 juli: De Dr. Frank laten komen voor Antontje. W. was ook bij ‘t onderzoek tegenwoordig dat heel lang duurde. Na afloop zei hij dat hij niets met zekerheid kon zeggen, maar morgen een tuberculine-injectie zou doen. ‘t Alarmeerde ons wel wat, maar we hadden erg veel hoop dat A. niet zou reageeren. (…)
19 juli: Dr. Frank kwam heden ocht. om A. in te enten. Tuberculine injectie. ‘t Deed hem geluk. niet veel pijn. Later ging hij met Eileen en Fritsje mee naar Waterland. Ik had het vandaag flink druk voor mijn diner, had vele invit. gedaan en veel bedankjes gekregen, zoodat ik tenslotte alleen maar had: de de Clercqs, Gerard Blécourt en Annie Boogaert. ‘t Diner was heel gezellig en gelukkig uitst. klaargemaakt: (…)
20 juli: Dr. Frank zou vanocht. komen, maar om kw. voor 1 moest ik met den trein mee zoodat ik er niet bij was toen hij even later kwam, wel W. Helaas const. hij dat A. vrij sterk gereageerd had en deze ellendige bacil van buiten af dus kreeg. Ik was er van in de put toen ik het bij mijn thuisk. hoorde evenals W. (…)
21 juli: Dr. Frank kwam heden weer W. was er ook bij, A. moet alleen slapen veel lucht 10-12 rusten in buitenl. 2-4 slapen. Levertraan, ei ½ l. melk, niet nr. Duitschl. niet nr. school. De kuur zou wel een jaar duren. ‘t Viel alles erg tegen, maar we zullen nat. alles doen om ons Tonnetje zoo gauw en goed mogelijk te genezen. Wij besluiten dat Schw. en G. met W. en de kind. nr. Sooden zal gaan en ik met A. nr. Utr. Ik schrijf een langen brief nr. huis.
25 juli: W. gaat om 11u. met Hkie. nr. ‘s Hage. W. voor Stoop. H. om bij C. en J. te gaan logeeren. Op het Dep. van Financiën zien zij allen de stoet der Kon. (in gouden koets) die de troonrede gaat houden.
27 juli: Ik ga heden nr. Dr. Jessurum; hij heeft geluk. geen bezwaar dat Schw. mijn zuster zal zijn in Jan., ik ben er heel blij om. ‘s Av. tennissen W. en ik heel prettig.
30 juli: (…) Om half 3 komt de Heer de Clercq uit H’sum. A. halen. ‘t Spijt ons niet hard, we vonden hem niet erg aardig en mogen Diederic veel liever.
31 juli: (…) Ik moest Joha. wel van no. 5 vertellen daar zij vroeg of er een baby kwam daar H in haar gebedje er steeds om vroeg (wat toevallig is!) Zij zou het nog niet verder vertellen. (…)
1 augustus: (…) ‘s Av. tenniste ik erg prettig met de Boog. Brevet en Cruys, W. kon niet, maar was wel bij Papa, die heden na 6 weken terugkwam. Ik ging er kw. voor 10 ook heen. Betsy logeert er met 3 kinderen en 2 d. boden.
2 augustus: W. ging reeds kw. voor 8 per auto naar den Helder. (…)
3 augustus: Papa, Betsy en We. komen hier eten. Wij aten zonder de kinderen. ‘t Was heel gezellig en Gr. had best gekookt.
4 augustus: ‘s Ocht. boontjes afgeh. voor de inmaak, onderwijl A. een boek voorgelezen. (…) Ging vroeg nr. bed, was moe en down.
5 augustus: (…) → Voor het eerst ‘t leven gevoeld! ←
9 augustus: Ik voel mij heden weer veel beter dan de vorige dagen, ik verzond mijn koffer reeds naar Utrecht. (..)
10 augustus: Druk gehad met pakken en allerlei voor we ‘t huis sluiten. Pan D. kwam vanocht. nog even.
11 augustus: Vroeg dag voor ons, kw. voor 6 reeds op, beneden ontbeten met van te voren klaargemaakte boterh. De meiden gingen reeds met de tram van 7 uur en even later kwam het rijtuig voor, waarop we allen in klauterden. Heerlijk er eens 3w. uit te gaan, alleen konden A. en ik ook maar mee naar Duitschl! Hoe gaarne zou ik dat gewild hebben, maar A’s gezondheid bovenal en de beste regeling was dat ik bij hem bleef. W. en ik vonden het anders beiden wel heel naar. Tot Utr. reisden wij allen te samen en zonder andere reizigers. Daar kwamen Papa en Mama A en mij halen en brachten ze den reizigers bananen en zuurtjes. Noode zag ik de anderen vertrekken zonder ons! Thuisgekomen ontbeten we voor de 2de keer en om 10 uur lag A. op de ligstoel in het tentje, zeer vergenoegd. Ik pakte gauw uit en kwam A. later voorlezen. (…)
15 augustus: Ik zat veel te naaien bij Anton. (…) ‘s Av. om half 9 kwam er een heerlijk uitv. brief van W., een van H. en W. en een van Schwester. Ik genoot er zoo van en verlang zoo naar hen vooral naar W!
19 augustus: Mama en ik deden vanocht. boodsch. in stad. Ik bracht, thuisgekomen, een roode luchtballon voor A mee, waar hij innig verrukt van was en den heelen dag mee speelde en over praatte. ‘t Is merkwaardig zooals A. zich altijd bezighoudt met futiliteiten als een fleschje, een steen, een papiertje en daar praat hij dan tot vervelens toe over. Gemakkelijk bezig te houden is hij zeker. Vanmid. kwamen Mevr. Strick en Sterry hier theedrinken. Hoe verlang ik naar heden over eene week. → Vooral om mijn schat weer in mijn armen te sluiten naar wien ik zoo in veel verlang! Ik had niet gedacht dat de scheiding mij zoo lang zou vallen en zoo moeilijk! ←
21 augustus: De naaister kwam maakte heden de door Mama geverfde groene tricotine japon af, die heel lief werd. (…)
23 augustus: Den heelen ocht. gepakt en ‘s ocht. na ‘t ontb. naar ‘t station gefietst om mijn fiets vast te verzenden. De rustige 12 dagen te Utrecht waren hiermee voorbij, nu we hebben ‘t heerlijk gehad en die lieve Moes heeft zich voor ons uitgesloofd, zoowel met ons eitjes en room achterna te dragen en ons te laten rusten als voor mijn toilet te zorgen, dat hier een groote verbetering onderging. Ik zelf heb ook veel zitten naaien. Na dus hart. afsch. genomen te hebben van ‘t lieve menschje, bracht Papa ons naar ‘t station (…) We hadden een goede reis al was het 2x overstappen in ‘s Bosch en Tilburg erg vervelend, gelukkig hoefden we niet naar een ander perron zoodat ik me zelf kon helpen. Te Breda stond Frits ons met de Hondsdonksche kar op te wachten en reed zij ons naar “de Valkenburg”. (…)
26 augustus: (…) Om kw. voor 9 reden F. en ik in de dresseerkar nr. ‘t station, benutten nog een kwartier om een kopje thee voor een café te drinken en precies 9.57 zag ik al mijne lievelingen tevreden en wel uit het stat. komen; ‘t was een heerl. wederzien. (…) Ze hadden er vr. genoten in Duitschl. en H’s mondje stond niet stil van ‘t stat. tot de Valkenb. om alles te vertellen en vooral veel over al hare vrienden en vriendinnen die zij er maakte. Herr Mahlstedt was een harer dikste vrienden. (…) Zoodra ze hier waren, hielpen we ze gauw in bed en nadat W. en ik bij Frits nog wat gepraat hadden, gingen wij ook. Ik genoot er van W. weer te hebben!
29 augustus: Na talrijke toebereidselen vertrok de karavaan om 11 uur. Deze bestond uit Luchs voor de hondenkar beladen met allerlei eetwaren en gebruiksartikelen, Schw. met de kinderen beladen met mandjes, Frits met Rucksack evenals Schw. en Godertje gezeten op mijn fiets. Al zoekende naar champignons arriveerden wij aan het badhuisje, waar de kinderen aanstonds aan ‘t zoeken werden gezet van takken voor het vuur en de 3 dames zich bezig hielden met ‘t schoonmaken van de champignons en de appelen. Toen werd door F. en Schw. een vuur gestookt de pannen erboven gehangen en ging ik de tafel dekken en om half 2 konden we met eten beginnen. De Ch. en appelmoes smaakten heerlijk, verder hadden we nog boterhammen en hangop en melk meegebracht. A. mocht weer evenals voor ‘t eten in de hangmat rusten en terwijl Schw. en F. afwaschten, ging ik met Godertje op meegebr. plaids probeeren te slapen, wat evenwel door de muggen en de warmte niet lukte. De anderen probeerden ook wat te slapen en Wie. ging bramen plukken. Later werd theegedronken en zaten we weer gezellig op de bank terwijl de kinderen melk dronken en vruchten kregen. Ook waren ze heerlijk aan het knoeien in de beek, bezig een dam te maken van steenen. F. ging het water in en schw. had zoo’n lust dat zij hare verkoudheid ten spijt er ook in ging. ‘t Scheen niet zoo koud te zijn als Zondag. Nadat F. ‘t heele badhuisje nog had schoon geschrobt, gingen we allen weer huiswaarts en dadelijk na ‘t eten gingen A en G. naar bed, die onmiddelijk sliepen, ze waren ook echt moe en merkten niets van het onweer, dat nogal hevig was en ons van de stoep, waar we wilden theedrinkekn, in huis joeg.
31 augustus: Ik fietste ‘s ocht. nr. Betsy om hen over te halen dien mid. te komen eten. Ze hadden een briefje geschreven niet te willen komen en hunne kinderen niet meer nr. Valkenburg te laten gaan omdat F. hen voor “zwijnen” had uitgescholden. Ik hield mij politiek en gaf nog de een noch de ander gelijk. Netjes zijn ze zeker niet. (…)
4 september: (…) Na ‘t déj. brengt F. ons nr. den trein van 4.23 en dronken we nog even een kopje thee voor het stat. waarna we van onze gastvrouw hart. afsch. namen, we hadden het er heerlijk gehad! Wij aten boterh. in den trein hadden een zeer voorsp. reis en vonden aan ‘t stat. een rijtuig dat ons met al onze koffers en valiezen huiswaarts bracht. ‘t Was wel een beetje ongelukkig thuiskomen, maar met ons drieën werkten we hard om ‘t gauw weer gezellig te maken. Eerst stopten we de kinderen in bed en pakten alles uit. Tot onze verbazing stonden de meiden na 1 uur reeds voor onze neus, we hadden ze pas laat terugverwacht, maar ze hadden ‘s nachts reeds gereisd en waren zeer moe. Erg waren ze onder den indruk van de duurte en ellende in Duitschl. Ik was toch blij dat ze er weer waren.
5 september: Schw. en ik zetten in salon en serre alles weer op z’n plaats en nemen er stof af. Verder hebben we ‘t den heelen dag druk alles weer gezellig te maken. ‘s Av. bij Papa theegedronken.
6 september: (…) H. krijgt haar poes terug en is daar zeer verrukt van. Ik vertelde de meiden van no. 5, ze deden erg blij, ik hoop dat ze ‘t meenen.
7 september: (…) H. en Wie. vertelden wij van ‘t zusje, waar H. iederen avond om bidt. Zij was verrukt en vroeg of ze mij mocht helpen met de wieg in orde te maken. Dad. dankte zij God dat ze een zusje zou krijgen, zoo snoezig.
8 september: Schw. en ik hadden het heel druk met de wasch die heden thuiskwam en die we nog zoo graag gauw wilden klaar maken, wat lukte.
9 september: Schwester vertrok reeds om 9 uur voor 6w. vac. ze verheugde zich erg. Ik had het vrij druk met de kinderen, maar W. was met den Zat. middag ook thuis en Wie. hielp W. goed in den tuin. W. en ik ontw. ‘s av. weer photo’s van de reis.
11 september: Gelukkig kwam Juffr. Georg van Tijd. Hulp mij heden helpen. Zij bleek dadelijk eene flinke te zijn, heerlijk!
13 september: Juffr. Georg is een heerl. hulp en dad. thuis. Vanmid. haalden wij snijboonen samen af. Ik bracht een bezoek aan Mevr. de Groot om haar te vragen Jo eens ernstig te onderhouden daar zij H. op school zoo plaagt. De arme H. kan er heel niet tegen en is er doodongeluk. over want ‘t zijn bijna alle meisjes die haar plagen, H. heeft zoo’n gevoelig hartje. Mevr. beloofde hare medewerking te verleenen en Jo te straffen. (…)
14 september: H. heeft geluk. op school geen last meer van plagerijen. Vanocht. hielp de Juf. mij nog met snijboonen afhalen, die heden worden ingemaakt. (…)
18 september: Met A. ging ik nr. ‘t spreekuur van Dr. Frank, die A. weer onderzocht en nog slechts kleine afwijkingen constateerde. We moesten echter maar op den ingeslagen weg voortgaan en over 2 mnd. terugkomen. A. is in deze mnd. 4 H. aangekomen. Daarna deden A. en ik samen boodschappen.
20 september: Ik haalde om 1 uur Frl. Hasse van den trein, die een pret. indruk maakt. Juffr. Georg, die mij al die 10 d. heerl. hielp, vertrok om 3 uur.
28 september: (…) W. en ik ‘s av. nr. de Bioscope om “Charlie Chaplin en zijn Jochie” te zien, wat heel mooi was. Van ter Hooge kregen we pr. peren Bonne Louise en William Duchesse 6H L. aard. en een zak uien, heerlijk.
8 october: Frl. Hasse nr. de Duitsche kerk. (…)
12 october: Frl. H. zal 23 Oct. nr. de v. Munster v. H. gaan, ik ben blij dat ze wat heeft.
14 october: (…) W. en ik nr. ‘t Balalaikaconcert enkel tokkelinstrumenten, wel bijzonder en aardig om eens een keer te hooren. Allen droegen blauw zijden hemden en rood fluw. broeken en roode schoenen en kousen. Er werden ook nog een pr. Rus. dansen gedanst, zeer eigenaardig.
15 october: (…) Frl. ging met Frl. Werner nr. ‘t middagconc. van H.O.V. waar fr. Minny de Jonge zong. (…)
16 october: Miesje Eterman, een klasgenootje van H. werd heden begraven, ik zond uit H’s naam bloemen, maar heb H. niet verteld dat zij overleden is, daar dit haar te veel aan zou grijpen. H. hoest nog veel en heeft hooge koorts. Wij stomen veel bij haar.
Ze schrijft tot 30 oktober niet meer en geeft dan een samenvatting van haar verblijf bij haar ouders in Utrecht. Ook November is niet geschreven.
3 december: (…) ‘s Av. liet ik Gr. en J. van de film genieten. Van Tte. L. f.25 gekregen voor St. Nic.
4 december: Schw. was den heelen dag nr. A’dam voor haar pas en om boodsch. voor mij te doen. A. en G. gingen na 11u. wandelen met Frl. Werner en Nanneke v.d. Br. en ‘s mid. zou frl. Hasse ze zijn komen afhalen, maar door een misverstand lukte dit niet, zoodat de kinderen maar wat in de tuin speelden. Schw. kwam om 8u. alweer terug.
5 december: (…) Vanmid. ging Schw. met G. en A. nr. de school waar St. Nic. met 2 zw. Pieten in een rijtuig kwam aangezet. G. vond het pr. en was niets verlegen en gaf St. en de Pieten een handje. Later vertelde hij dat de kinderen “Hoezee” hadden geroepen en dat Nikaas “foei, foei” tegen Piet gezegd had. Anton had er weer niets van gehoord dat St. N. sommige kinderen van de 1e klasse een standje gemaakt had dat ze hun gymn. schoenen niet gauwer aan konden krijgen o.a. Anton v. L. Schw. vertelde ‘t later maar A. had er niets van gehoord. (…) Wim en Het hadden St. N. voorbij zien komen thuis en hem goedendag gewuifd. Wim zei: “Ik vind het toch jammer dat St. N. niet bestaat. Om half 5 had ik het in de woonk. gezellig gemaakt met voor ieder kind een borstplaat en taai-taai vrijer, nog wat borstplaatjes om te presenteeren, de theetafel gezellig naast mij en een paar spellen op tafel. Toen we allen zaten, zongen we wat, dronken thee met lekkernijen en speelden een spelletje boerenschroom en daarna “stop-stop”. Om half 6 kwam W. thuis en pakten we de kist van Frits uit, waar behalve een doos eigengem. geconf. vruchten voor W. en een bontje en mofje voor Paula een aardig werpspel voor de kinderen kwam, vreeselijk aardig van Frits. (…) ‘t Was dus een gezellige middag. ‘s Av. gingen W. en ik naar den Zijlweg waar Papa en We. het vierden (…) We dronken punch en aten banket en keerden half 11 huiswaarts zeer voldaan.
6 december: Huiskamerdag. (…)
7 december: Schw. constateerde bij H. een angina. Ik zat veel bij haar heden. (…)
8 december: H. den heelen dag in bed, ze was wel wat beter maar ziet er slecht uit, ik zat veel bij haar te naaien. (…)
14 december: (…) ‘s av. gingen wij samen nr. den ouderavond waar de Heer Jac Thijsse een heel aardige voordracht hield over Nat. Hist. bij de opvoeding van het kind. Justine vertrok naar Frankfort.
22 december: Justine kwam weer uit Frankfort terug waarheen ik haar had laten gaan, daar zij zulke slechte berichten van haar vader gekregen had. Wij hadden het deze week wel druk, maar Grethe en Schwes. waren erg aardig om te helpen, zoodat ik er bijna niets van merkte dat zij er niet was. Grethe bakte de vruchtentaart (recept Hedwig) voor K.mis en ook een ook een reusachtige Weihnachtsstolle, die pr. werd en maar net op de grootste vleeschschotel kon. (…)
23 december: Schw. en ik hadden het heden druk om den boom te versieren, haringsla te maken en nog allerlei voor de komende feestdagen in orde te maken. Gisteren was Schw. met A. en H. bij Dr. Frank, die A. wederom veel beter vond maar toch afraadde hem ‘s mid ook naar school te sturen. (…) Hij vond dat H. er wel slecht uitzag, maar na een onderzoek constateerde hij toch niets bijzonders aan haar en zei dat ze maar probeeren moest flinker te eten, dat ze levertraan moest gebruiken (wat Schw. haar reeds geeft) en dat ze in de vac. ‘s mid. maar moest rusten. (…)
24 december: (…) De Duitschers vierden heden avond hun Weihnachtsfeier. In de keuken had ik een mooien boom voor hen in orde gemaakt en als cadeau kregen Gr. en J. 20 el katoen, waar zij heel blij mee waren en van de kinderen een pitrieten onderleggertje. Ook Schw. gaf hen een cadeautje. Hun vriendin Thea maakte het feest ook mee en ik gaf hun punch met appelbollen en tompoucen. Schw. had voor Frl. Hasse een klein boompje in orde gemaakt met als eenige versiering kleine roode appeltjes en kaarsjes . Er onder had zij een kribbe gemaakt, waarvoor zij de figuren zelf had uitgezaagd en beschilderd. ‘t Was werkelijk heel mooi geworden. Ik gaf Frl. H. 3 mooie zakdoekjes.
25 december: ‘t Kerstfeest! (…) Nadat een deel der familie gerust had, kwamen om 3u. Papa v. L. en alle Prisse’s benevens Hummy Cramer, Wie’s vriend. Eerst werden de kinderen nog even in de speelkamer gestopt, daarna mochten zij iets komen eten en drinken en toen het genoeg donker was, werden de lichten aan den grooten boom in de serre aangestoken en terwijl Schw. op de piano speelde van “Ihr Kinderlein kommet” kwamen de kinderen binnen en na dit lied gezongen te hebben, mochten zij den boom bewonderen. (…) Veel succes had het Knusperhäuschen von Hans u. Gretel, dat van taai-taai, choc. ringen en gekleurde ballen was verwaardigd, terwijl het een hekje had van choc. krakelingen. De boom was pr. en reikte tot het serredak; achter de canapé in het salon stond het kleine boompje van Schwester waaronder de kribbe waarvoor Schw. de figuren zelf had uitgezaagd en beschilderd, werkelijk heel artistiek. In het salon brandde een lekker vuurtje en met de versiering van veel roode kerstklokken, rood papier, dennengroen en hulst zag het geheel er allergezelligst uit. W. en ik werden ook erg bedorven (…) Schwester was heel blij met de blauwe kopjes die wij haar gaven, met de zelfgemaakte penhouder van W. en H. en de blocnote van A. Bovendien kreeg zij nog cadeaux van mijne ouders en Papa v. L. Papa zat maar stil in zijn stoel te genieten. ‘t Lekkers van den boom werd later tusschen de Prisse’s en Hummy verdeeld. Grethe had een reusachtige Weihnachtsstolle gebakken, die maar net op de grootste vleeschschaal kon en een groote vruchtentaart volgens recept van Hedwig; beiden hadden veel aftrek. Om half 6 gingen de gasten weer weg. Schwester en ik hadden voor ‘t eten heerlijke haringsla samen gemaakt. De kinderen waren ‘s av. wel moe maar erg dankbaar voor al ‘t genotene en de mooie cadeaux.
29 december: Mevr. v. Munster v. Heuven maakte mij eene visite. Frl. Hasse blijft daar nu maar, daar zij toch in ‘t najaar weer naar Harzburg teruggaat en ik het niet de moeite vind om haar dan voor zoo’n korten tijd te nemen, vooral daar Mevr. v. M. v. H. haar graag wil houden en Frl. H. daar graag is. (…)
30 december: Schwester’s verjaardag. Wij gaven haar een krist. inktkoker en van de kinderen kreeg zij een pot met hyacinthen, een eikenhouten lepelrekje en een blocnote. (…) ‘s Av. lieten wij Schwester met Frl. Hasse naar den Schouwburg gaan om “In Rok” te zien.
31 december: W. en ik deden samen een heerl. wand. van wel 3 kwartier, ‘t was zulk heerlijk zacht, stil weer. Mevr. v. Tuyll maakte ons vanmid. eene visite en toen zij vertrokken was, kwamen de kinderen binnen en zongen wij bij den verlichten kerstboom nog vele liederen. We aten vroeg, daar W. om 7 uur bij Ds. de Vries ter kerke ging. Met de 3 oudsten deden Schw. en ik tot 9 uur allerlei gezelschapsspelletjes, wat de kinderen heerlijk vonden en ‘t kopje thee vóór ze naar bed gingen smaakte hen ook best. W. was na de kerk naar den Zijlweg getogen, waar hij om 10u. terugkeerde; ik had in die tusschentijd aan Flor. een brief geschreven en Schw. kreeg Frl. Hasse. Ik tracteerde allen op punch en appelbollen. En nu is er weer een jaar verstreken waarop wij met groote dankbaarheid kunnen terugzien, een jaar vol van geluk en voorspoed. Even hadden wij een schrik met A. maar hij is nu Goddank veel beter en rustiger en ziet er best uit. → En ons huwelijksleven gaat voort steeds inniger en volmaakter te worden; het is zalig dit ideale huwelijk met mijn innig geliefde. Nu is onze hoop weer gevestigd op de toekomst, die ons weer een nieuw schatje zal geven; tegen mijn bevalling opzien, doe ik gelukkig niet God zal mij zeker bijstaan. Moge het een gezond flink dochtertje zijn! Ik denk dat het den zesden zal komen ← W. en ik gingen tegen half 12 naar bed en luisterden om middernacht naar ‘t in schieten van het Nieuwe Jaar dat ons weer zooveel belooft. Moge wij aan ‘t eind van 1923 weer even dankbaar en gelukkig zijn als aan ‘t eind van ‘t gezegende jaar 1922!













