1919

2 januari: De behangers van v. Leben komen alle gordijnen wegnemen. Ik rommel vast wat op zolder. (…)

3 januari: Weer ‘s ochtends bezig geweest op den zolder. ‘s Av. krijgt de juffr. een brief v. een vroegere meid van hun, die schrijft dat er misschien een keukenmeisje voor mij te vinden is in Hattem, eene, die ook bij de v. Luylens als 2e was. Ik overleg met de juffr. dat ze morgenocht. dad. gaat.

5 januari: Ik ga ‘s ochtends met de kinderen uit. ‘s Av. komt de juffr. terug, die het aardig gehad had in Hattem en eene noodhulp-keukenmeid Jo Brennis voor mij opdiepte, die misschien later wel voor vast wil. Die Anna Veltkamp, die de juffr. zoo graag had willen hebben, wilde zelf dolgraag maar haar vader wou ‘t niet hebben. Ik ben dolblij dat ik nu iemand heb. De juf. was ook even bij hare ouders geweest. 

10 januari: De juffr. Spaansche griep. Dr. Siemens constateert dit. ‘t Komt wel erg ongelegen. Ik kon daardoor niets doen, dan den heelen dag met de kinderen zijn, die allerliefst waren. We gingen met ons 4en naar de kapper om de 2 jongens te laten knippen. Toen kind. sliepen deed ik boodsch.en zond een telegram of zuster Luuk kon komen helpen, waarop vanocht. ‘t bericht kwam: Kom morgen 10.21 even. Als de Juffr. maar gauw weer beter is, kan ik mij wel redden, maar als ‘t langer duurt, wordt bedenkelijker.

11 januari: Juffr. Luuk kwam vandaag, evenals de Dr., die ‘t mooi vond dat de juffr. tenminste geen koorts had. Mevr. Rappard was zoo lief om met de kinderen te gaan wandelen. W. kwam om 4 uur wat heerlijk was. ‘s Av. kwam Mevr. v. Weiler, die mijn afspraak verkeerd begrepen had.  De bedoeling was dat ik een boodsch. zou gezonden hebben als W. niet kwam. Tegen 10u. ging ze gelukkig weer weg X.

12 januari: Wij vierden Wie’s zesden verjaardag vandaag. Hij had een versierden stoel en als cadeaux van de ouders C. een groote wagon, van de juffr. een déjeunertje, van Hetttekie een halma spel, v. Gr. p. v. L. een trommel balletjes en choc. en als beloofd cadeaux: een klok. Verder werden hem beloofd: “een waschtafel van ons, een echt konijn van Tte. Betsy (het toppunt) en een spel van Tte. Wij wandelden vanocht. met de kinderen. ‘s Mid. zou Wie. een partijtje gehad hebben maar dit kon wegens ziekte v.d. juffr. niet doorgaan. Hij begreep dit best en zeurde er heelemaal niet over. Ze waren zoo lief en gemakkelijk. De Dijckmeesters kwamen om 4 uur en toen speelden ze met hen drieën zoo zoet in de speelkamer. Aan het eten dat wij om 1 uur deden, hadden wij een heerlijke profiterol, waarvan wij smulden. W. vertrok helaas weer om 5.22, was voor ‘t laatst in Zutphen in ‘t huis geweest. Na het souper stopte ik de kinderen alle 3 in bad. 

13 januari: De Dr. kwam vanocht. die zei dat juffr. weer eens op mocht wat zij om half 4 deed, gelukkig! De juffr. v. Emma wandelde met de kinderen en ‘s mid. speelden ze bij mevr. v. Rappard, waar ik ze om half 6 haalde. ‘s Av. moest ik weer even nr. Dr. Courbois. De behangers kwamen de linoleum weghalen. 

16 januari: Wie. werd een kies geplombeerd. Ik had het druk met allerlei te pakken. (…)

17 januari: (…) Dr. C. plomb. Wie. nog 2 kiezen. De juffr. en ik hadden het druk en vroeg ik Wiem of de kinderen daar mochten spelen. Ik haalde om kw. voor 6. 

Na 18 januari lijkt er niets meer te staan, maar dat staat op de volgende pagina.

20 januari: De verhuizers kwamen heden en maakten van het salon de inpakkamer. Ze begonnen met glas- en aardewerk in te pakken. Mevr. Immink ontfermde zich tot 11 uur over de kinderen, die daar speelden. Daarna wandelden ze met de juffr. van René v.d. B. tot half 1 en nadat ze hadden koffie gedronken, vertrok de juffr. met de kinderen om 2.20 over Apeld. waar de ouders v. L. met overstappen hielpen nr. Utr. Ik at om 6 uur bij de v. Rappards met den heer Kneppelhout, die uit den Haag over was voor de begrafenis op heden van mevr. Penninck-Buma. Na het eten gingen we met ons vieren naar een zeer interessante lezing over het hooggebergte met pr. lichtbeelden van Savoye en o.a. de bestijging van de Crépon.

21 januari: De verhuizers begonnen met de boeken in te pakken. Ik kon eigenlijk weinig zelf doen, dronk om 11 uur koffie bij Mevr. I., déj. bij Mevr. v. W. en teade bij Mélanie Q. de la P. Daarna at en logeerde ik bij Mevr. von Weiter. De heer Ketjen kwam er een uurtje. 

22 januari: ‘t Was een wanhopende chaos in huis, ik verkoop wat ouder rommel en kon verder niets anders doen dan toezicht houden. Om 11 uur drink ik weer koffie bij Mevr. I. (…) De tapistière wordt heden ingeladen onder prachtig weer. 

23 januari: Mina, de werkvrouw, kwam het huis schoonmaken. De kleine tapistière kwam nu voor om alles naar de wagon te brengen. Ik zag deze nog wegrijden, maar hij moest weer terug komen om het restant weg te brengen. Dit liet ik nu maar aan Mina over om te controleeren of alles wel meekwam. Ik ging vanochtend nog even in de stad rekeningen betalen en visites maken aan Mevr. v.d. Borch, Mevr. v. Rappard, Wiem, die uit de stad was, en Nelly Mulier, die niet thuis was, maar even later bij mij kwam om afscheid te nemen. Toen ging ik déjeuneeren, waarna ik het huis waar wij 4 ½ jaar gelukkig in gewoond had met tranen in de oogen verliet. Mevr. v. Weiter bracht mij naar het station, waar hunne kwam, die mij nog wat seringen offreerde. Te Utrecht haalde Papa mij af en werd ik met gejuich door de kinderen begroet. Ze vonden het maar naar dat ik zoo gauw al wegging. Ik at thuis en werd om 7.21 door Papa weer naar het Bilt station gebracht. W. haalde mij te H. af en nu zullen wij dus eindelijk weer samen zijn, gelukkig.

24 januari: (…) toen W. weer naar zijn bureau ging, ging ik boodsch. doen in Bloemendaal o.a. naar den Heer Yzerman, die mij zijn school liet zien, een prettig flink, ruim gebouw en frisch gebouw. De Heer Y. was er echter op gesteld dat Wie. het classikaal onderwijs zou volgen en zoo gauw als hij komt elken ochtend van 9-11 school gaat en na 4 uur privaatles krijgt. Wat zal Wie. het deftig vinden. In Haarlem ging ik nog even naar het Tehuis voor vrouwen, maar de directrice was weg, zoodat ik er na de thee toen ik Papa en We. vergezelde weer terugging met resultaat. X

25 januari: De werkvrouw zou gekomen zijn, maar nu zij niet kwam (ze was ziek) stak ik de handen maar uit de mouw en begon kasten schoon te maken. (…)

27 januari: Neeltje kwam vandaag ‘t een en ander schoonmaken en vóór 12 uur kwam Jo, die door We. van den trein was gehaald. Willem kwam mij gezelschap houden met koffiedrinken dat wij staande deden. Gelukkig was het in huis niet koud. De tapissière was aangekomen aan het station in Haarlem maar kon wegens dikke sneeuw niet vervoerd worden. ‘t Werd nu dus wachten op de wagon, die aan het station Bloemendaal zou aankomen. De 2 verhuizers uit Zutphen kwam om half 1 ook maar konden nu niets uitvoeren. W. en ik maakten na ons déj. eene wand. door Duinendaal waar het met al die sneeuw pr. was. Toen ik ‘s ocht. een boodsch. ging doen, zag ik opeens Meet de K., die mij meenam naar haar huis waar ik van Mevr. een kop choc. kreeg. Toen ik nu vanmid. zoo moe werd van het niets doen en geen stoel of vensterbank had om op te zitten, besloot ik bij Mevr. de K. even om een trekpot ter leen te vragen. Mevr. had meelij met me en bood me een heerl. bed aan, waar ik 3kw. heerlijk op sliep en toen verfrischt werd door thee en koekjes. Er kwam echter niets vandaag. 

28 januari: Vanocht. weer niets. Wel was er een boodsch. gekomen dat de wagon was aangekomen, maar ‘t duurde zoo lang vóór deze gelost werd. Voor de meiden viel ook bijna niets meer te doen. Ik ging om 12u. met W. mee nr. den Zijlweg en werd om 1u. opgebeld dat de wagen voorstond. Dus ging ik er gauw heen en nu viel er genoeg te doen. Carel at op den Zijlweg.

29 januari: Daar de tap. nog steeds niet vervoerd kon worden, werd besloten deze over te laden in kleine tapissières en in de loop van den dag verschenen er 4 voor de deur. Hoewel heel koud, sneeuwde het gelukkig niet en kwam alles mooi droog aan. We schoten flink op vandaag. De behangers vertrokken heden. 

31 januari: (..) Wij aten voor ‘t eerst in ‘t huis. ‘s Av. hadden W. en ik het erg druk met ‘t ophangen van allerlei. 

1 februari: We. hielp mij ‘s middags en W, die vanmid. vrij was, hielp ook heerlijk mee. Papa kwam om 3 uur een bezoekje brengen en teade hier. Hij was zeer verrukt over onze woonkamer die geheel op orde is. ‘t Is ontz. koud. Om kw. voor 6 gingen wij de kinderen aan het stat. alhier afhalen. Ze hadden vanaf A’dam een koude reis gehad, maar de ouders hadden ze flink ingepakt en een reisdeken meegegeven. Ze hadden erg veel praatjes, vooral Wie. die ‘t station hier wel erg min vond. Over ‘t huis waren allen uit, vooral de woonk. 

2 februari: De juffr. en ik pakten uit, maar kregen ‘t zóó koud dat we maar liever eerst gingen wandelen. We deden een pr. wand. nr. ‘t Wilhelminaduin en andere heuvels. ‘t Was een beelderig gezicht met die sneeuw overal op. De kinderen genoten van het glijden. Carel’s kinderen worden alle 3 heden gedoopt te Hemmen. 

3 februari: Om 9u. arriveerde Betsie Ladue en ook Neeltje om met Jo de zolder een schoonmaakbeurt te geven. Wie ging voor ‘t eerst nr. school en vond dit heerlijk! Van 9-11 . (…) W. kwam niet dejeuneeren. 

4 februari: Neeltje en Jo gaven de kindersl. kamers een groote beurt. (…)

5 februari: (…) We gaven de juffr. ‘s av. een kaart voor de bioscoop. 

8 februari: (…) Ik had van papa een ossentong gekregen die zij nu hier kwamen opeten. ‘t Was erg genoeglijk en Jo had verrukkelijk gekookt, waar P. en We. dan ook over uit waren. ‘t Menu was: w. ragoûtsoep, kaasbr., tong met lof en riz glacé m. van. saus. De verdere avond brachten wij bij de kachel door. Papa genoot. 

9 februari: Pr. weer ofschoon ‘t had gevroren. W. en ik gingen ‘s ocht. bij ds. v. Leeuwen ter kerke. Thuisgek. deden wij met de juffr. en de kind. een spelletje voor ‘t raam. Wij déj. vroeg en gingen om half 3 met ons zessen uit, eerst langs De Aelbertsberg en Caprera nr. Meerenberg, toen nr. ‘t Hoôtel, waar wij iets gebr. toen langs de Reine weer terug, een flinke marsch. W. droeg Anton v.t.t.t. op den rug. De kind. en ook wij allen genoten. Thuisgek. dronken wij thee. ‘s Av. las W. voor uit: De dochters van Hecuba, van C. Viefig.  

10 februari: (…) Neetlje gaf onze slaapk. een beurt. (…)

15 februari: De juffr. vertrok al om half 7. (…)

17 februari: ‘t Was heel mistig, zoodat ik niet met de kind. uitging. De juffr. kwam met de koffie terug uit A’doorn. Hare moeder is ziek en wil zij er graag heen. W. is den heelen dag uit, per auto nr. Alkmaar, komt pas om 10 uur zeer voldaan thuis. 

18 februari: Ik doe boodsch. in Haarlem ‘s ochtends. Juffr. Opzeeland komt met mij praten en zal vrijd. komen noodhulpen. (…)

19 februari: Ik ontving mevr. Bas B. met Stanny en Mevr. v. Tienhoven-Wilson. Mevr. B.B. praatte 5 kw. onvermoeid door, ik was er moe van. De kinderen kwamen even binnen. X.

21 februari: W. den heelen dag nr. Zaandam, kwam pas om 6u. thuis. Wie. voor ‘t laatst les van de schooljuffr. Hij is nu bij, behalve met schrijven dat hij iederen dag moet doen.

23 februari: (…) ‘s Mid. voor ‘t eerst ontv.: Hr. en Mevr. Bunge, Berkhouten, v. Hoevells en Papa en We. ‘t Salon zag er z. gezell. uit, jammer dat er niet meer kwamen. W. ‘s av. voorgelezen uit Dr. Germaine. 

24 februari: (…) Hettekie gaat met Wie. tot 11 u. nr. sch. ze vindt het heerlijk en kreeg een beurt met lezen. Om half 6 met ons vieren nog even eene wand. gemaakt. W. las ‘s av. voor. 

26 februari: (…) Huisk. dag met Neeltje. 

27 februari: (…) Ik om 9.02 nr. A’dam, eerst boodsch. ged. toen gedéj. bij Tte Thee, om 1 uur met Tte. nr. de Vries, waar ik dadelijk slaag met een beelderige champagnekleurige tricotine-zijden japon à f.98, toen nog een pr. boodsch. en getead in de lunchroom. Tte. br. mij nr. ‘t Spui, ik per tram nr. den Dijk Oeg, waar W. en Carel ook  eten, heel gezellig. 

28 februari: W. per auto door de provincie, leert zelf chauffeeren. 

1 maart: (…) Jo vertrok vanav. nr. den Haag.

3 maart: Jo komt weer terug uit den Haag. (…) 

5 maart: (…) Jo had puik gekookt. De kind. waren ook aan tafel en ‘t was erg gezellig.

8 maart: (…) De juffr. vertrok om half 6 nr. St. Pancras.

10 maart: (…) Om 12u kwam de juffr. thuis. Ik ruimde ‘s mid. mijn provisiekast op.

11 maart: Heelen ocht. doorgebr. bij kapper Los, eerst om 1 ½ u. thuis. W. nr. Alkmaar Papa teade hier.

13 maart: De kinderen zongen bij de piano voor W. een door mij gem. vers, ‘t welk Wimmie netjes had geschreven. (…) Ik had het erg druk maar was om 5u. toen W. kwam gekleed in mijn nieuw champ. kleurige japon, die W. heel mooi vond. H. had een nieuwe gebord. witte jurk aan. Ds. v. Leeuwen kwam kennismaken en dronk thee bij ons in ‘t salon. Papa, We. en Ed. kwamen om half 7 eten. Jo had weer puik gekookt. Witte ragoutsoep, schelvisch in een schotel, persvl. m. lof en zandt. met room, die er uitzag als van een banket bakker. we aten met kaarsjes aan op tafel, ‘t zag er zoo gezellig uit.

14 maart: De naaister voor ‘t eerst gehad, die best werkte. Om half 6 nog even met W. gewandeld. 

15 maart: Vanocht. nr. Haarlem geweest voor boodsch. Papa en Mama kwamen om kwart na 1 voor ‘t eerst in ons huis. Ze waren opgetogen, het beviel hun buitengewoon. Wij wandelden een eind met elkaar en dronken thee in het zitje. Daar wij Papa’s verj. hier vierden, gaf ik een lekker dinertje: verm. soep, garn. sch., nierbroodjes, persvl. met lof en boontjes en dezelfde mooie taart van eergisteren, die erg bewonderd werd. ‘t Was erg gezellig. ‘s av. zaten wij om de kachel. P. en W. zouden gekomen zijn, maar W. ziek. 

17 maart: (…) Ik zei Betsy den dienst op. Om half 6 wand. ik nog even met W. om. Anton vandaag: H. je moet niet zeggen “littla bobbis, maar kleine boy!”.

21 maart: W. was den heelen dag uit nr. Alkmaar en vandaar per auto naar allerlei plaatsjes. Ik ging eene visite maken aan Abby en Mevr. Royer, die thuis waren. Daarop bracht ik een pot lelietjes aan Johanne, We’s keukenmeid, die juist uit het Ziekenhuis terug is. Thuis vond ik een brief van Mama w.i. een van Paula met nogal slechte berichten over Willem. Wij schreven vanav. aan de arme P.

22 maart: Jo reeds vroeg nr. Hattem vertrokken, zij krijgt eenige vac. dagen. (…) slechte berichten van Mama over W. Ik ben er zeer van onder den indruk. Moge zij hem toch maar houden!

23 maart: W. en ik bij ds. v. Leemsen ter kerke. Na de koffie geprobeerd M. en P. te bellen, maar geen gehoor. Ik was erg ongerust over WIII, waarop W. mij voorstelde nr. den Haag te fietsen. Hij vertrok om kw. voor 2 en kwam om kw. voor 8 terug met iets betere berichten. Goddank. Hij had na de hevige oorpijnen nu hevigen hoofdpijnen, maar daardoor was ‘t gevaar voor meningitis, vernomen. De toest. was nog wel zorgwekkend, ‘t Gaf mij toch een enorme opluchting. W. was wel wat moe en ‘t eten smaakte hem lekker. Toch las hij mij den heelen avond voor.

25 maart: (…) Thuisgek. vond ik een Rkrt. met slechte tijding over W. ‘t Is nu meningitis en er is weinig hoop, maar ‘t kan nog tijden duren. Ik ben er erg van onder den indruk, arme, arme, menschen. 

26 maart: Heelen dag aan die arme W. en P moeten denken. Ik ging ‘t vanmid. even vertellen aan de Bas. B. Mevr. Hoyer, Papa en Juffr. v. Baumh. die ‘t allen vreeselijk vonden.

27 maart: (…) W. was nr. den Haag, bracht slechte tijding mee en aan tafel kwam Piet’s telegram. Operatie zonder succes, hopeloos. God helpe die arme Paula!

28 maart: Ik ging om 11.07 nr. den Haag vond ik het pension de Vister: Mevr. B. de V. met Mama, Papa, Piet, Hettie. Ik had gedacht dat het was afgeloopen, maar W. leefde nog en nu zou er vanav. prof. Winkler uit Utr. misschien komen om geconsulteerd te worden over trepanatie, een laatste hoop, maar zeer zeer gering. Ik ging met de ouders naar ‘t Roode Kruis. 

1 april: (…) De berichten uit den Haag tamelijk, koorts gist av. 38°.

2 april: Berichten tamelijk, koorts om 38°. (…)

3 april: Nu heel goede berichten. (…)

4 april: Naaister hier. Ik ‘s mid. nr. Mevr. de Kanter. ‘s av. met W. nr Papa en We.

7 april: Weinig vermoedde ik toen deze stralend mooie lentedag begon, welk een ellende hij brengen zou. Ik ging boodsch. doen in Haarlem en toen ik om 12u. thuiskwam, wachtte W. mij op met het telegram van W’s dood. Ontzettend! Ik ging om half 3 nr. den Haag en ineens nr. het pension Jul v. St.b.l. 47. Daar vond ik mijn arme P. met Papa, Mevr. B. de V. Nettie, Piet en Tte. T. P. aan ‘t schrijven aan de kon. Moeder en koningin. Mama nr. Utrecht voor rouwgoed. ‘t Was hartbrekend, maar P. was nog kalm. Papa vr. onder den indruk. De arme W. had ontz. geleden en een zwaar sterfbed gehad eindelijk om 7u vanocht. was hij bezweken. ‘t Laatste dat hij gist. tegen Papa gezegd had was: “Dag Papa” Mama had hem nog een zoen gegeven. P. zei zoo diep mel. tegen mij “Daar gaat nu mijn toekomst”. Ik heb zoo’n ziels meelij met haar. Hettie kwam ook nog even binnen, onbewust van ‘t groote leed. Ik moest om 5.28 alweer weg omdat W. met roodehond te bed ligt sedert 1 uur. We wachtte mij op aan ‘t station, aardig. Toen Mama en Paula vanocht. bij W. waren, kwam de Prins binnen die het uitsnikte. Hij hield zooveel van hem. ‘t Is zoo naar dat wij zoo weinig van hem zagen, hij was nooit bij ons sedert hun huwelijk en alles had nu juist zoo mooi en goed kunnen worden! – Heden begin van den zomertijd. 

9 april: Dr. vindt het niet goed dat W. morgen nr. de begrafenis gaat wat ik heel naar vindt. (…)

10 april: Een dieptreurige dag. Nu W. nog ziek was ging ik alleen nr. het station en vond er gelukkig de Hoyers die ook 9.22 nr. den Haag gingen. Papa haalde mij af en in het pension vonden wij de arme Paula, Mevr. B. de V., Mama, Piet en Nettie. Boven speelde Hettie die later met juffie uitging, hoepelen! Om kw. voor 12 reden wij nr. ‘t Roode Kruis. Behalve Paula gingen wij allen nog W. zien, die zoo rustig en kalm daar lag die goede W. In de gang lagen alle kransen, alleen van familie en goede vrienden o.a. een van Prins Hendrik, van het Mil. huis, van het Civielen Huis, van de Jaargenooten, van ons, van ouders, Paula en Hetty, van de broers en zusters, een laatste groet van Rhijnauwen, van de Molerussen, de Lelyv. en Merkussen. Alles palmtakken, aronskelken, lelies, seringen en erica, pr. maar o zoo tragisch. Wij aten en dronken iets en toen kwamen de heeren: Oom Nic, Oom G, de heeren Busier, de Meester, v.d. V. Maarschalk, Hein Strick en Backer en tenslotte de Prins met zijn tijd. adj. von Mühlen. Ik bood den Prins nog een sanc. br. aan. Hij was erg onder den indruk. Toen de heeren vertrokken waren naar Nieuw Eik en Duin, bleven wij nog even zitten en gingen daarop terug nr. het pension, waar we kalm zaten te praten. Paula was ook kalm en flink, arm kind. Om 3u. kwamen de heeren terug. ‘t Was zeer indrukwekkend geweest, de Prins had allerhartelijkst gesproken en P heel goed geantwoord. Er was ontz. veel belangstelling. Later kwam nog de Hr. en Mevr. v. Regteren, Altema, Albert v. B. Mies Strick, Herman S. de Hr. v. Ijsselmuide, v. Reigersb. Versluys, de Hr. en Mevr. Hoyer, Mollerus, v. Holtte. P. bleef bewonderensw. kalm, maar ach het treurige komt pas als iedereen weg is. God helpe haar dan. En van tijd tot tijd kwam Hetty binnen dansende en zingende: van je voort voort voort rijdt de koning door de Poort enz. Zoo tragisch en dan die stralen zonneschijn en voorjaarspracht, een schreinende tegenstelling en zoo wreed. Juist heden zouden wij samen in eigen huis zijn getrokken! Mama blijft tot overmorgen, dan gaat P. in haar huis en komt Tante T. voorloopig bij haar. Ik vertrok om 5.18. Mama bracht mij een eind weg. W. at weer beneden. ‘t Was tot nu toe de vreeselijkste dag van mijn leven, om nooit te vergeten!

11 april: (…) De juffr. vertrok om half 6 nr. St. Pancras om daar morgen haar verj. te vieren. De kinderen vonden ‘s av. een paaschei van haar op hun bed. 

13 april: W. nr. de kerk, ik met de kind. uit. De Juffr. kwam om 12u. thuis. (…)

Van 13 april tot 16 april niet geschreven.

20 april: Paschen (…) Met de dochtertjes van F’s koetsier en keukenmeid mochten de kinderen in de voorkamer p. eieren zoeken, daarna gingen ze nr. buiten om te spelen en dronken wij thee bij Frits. Na ‘t eten zongen de kinderen bij de piano. 

21 april: 2e P.dag. W. rijdt met Frits kinderen zoeken buiten p. eieren, die Mlle. en ik verstopt hadden. Toen B. met 5 kind. in de mestkar van Frits nr. Arneville. Ed. en ik met Ph. per fiets tegelijk aangekomen met F. en W., die juist van hun paard stapten. Kennis gem. m. Mevr. v. Zuylen en fr. de Constant. Alle dieren bekeken w.o. snoezige kleine bigjes, kuikentjes, kalfjes en een veulen. Kind . krijgen bokje cadeau met zijn zuigflesch. B. terug in dezelfde kar met het 5tal + bokje. ‘s Mid. om half 8 met F. en L. per rijtuig door het Mastbosch nr. Hôtel Mastbosch. (…)

24 april: W. die den laatsten tijd weer zeer veel last van zijne zenuwen had, voelde zich heden niet in staat om nr. zijn bureau te gaan, waarop ik een boodsch. zond, den Dr. opbelden en Papa en We. die allen vanocht. kwamen. De Dr. zou er den Hr. Smit Kleine over spreken en verlof voor W. aanvragen. ‘s Mid. ging ik met W. fietsen nr. de duinen, wat W. veel goed deed. Voor Hettekie liet ik heden ook den Dr. komen, daar zij veel klaagt over pijn in haar buikje. De Dr. dacht dat het misschien een breukje zou kunnen zijn. 

25 april: W. hield zich veel bezig met timmeren wat hij prettig vindt. ‘s Mid. ging hij den Hr. Scheltema opzoeken op de Griffie, die heel hartelijk was en hem best begreep en zijn best voor W. zou doen. Dit luchtte hem zeer op. Ik deed boodsch. en zocht Mevr. Hoyer op. We aten op den Zijlweg met Oom en Tante uit Frankrijk, met wie ik voor ‘t eerst kennismaakte en die een zeer aangenamen indruk maakten.

26 april: W. druk aan het timmeren van een buiten-konijnenhok. Papa en We. met Oom Carel en Tante Marie kwamen om half 4 theedrinken in ons salon en bleven tot half 6. De 4 kinderen werden ook aan hen vertoond. We. nam Willempje mee, daar het voor Juffr. v. Zuylen wel wat druk was met 4 kinderen en de Dr. haar dit verboden had. 

28 april: W. en ik ruimen de schuur op, waar W. nu een mooi plaatsje heeft voor zijn timmerij. Het konijnenhok kwam vandaag af. Met Wimmie gingen wij vanmiddag per fiets naar Haarlem en bezochtten in de “Vereeniging” de bloemententoonstelling, die heel mooi was. Daarop dronken wij thee op den Zijlweg We. kwam juist met W. thuis toen wij vertrokken.

30 april: Ik ging vanmid. even nr. Mevr. B. Backer en fietste met Stanny terug, die later hier kwam theedrinken. W. ging nr. den Hr. Scheltema, die hem verder wil helpen. De juffr. had erge hoofdpijn en ging voor ‘t eten nr. bed. Betsy Ladue vertrok vandaag – gelukkig. ‘t Is me bepaald een opluchting. (…)

1 mei: (…) Het dochtertje van den tuinman van Mevr. B.B. komt als dagmeisje helpen van 9-4. Ik ben erg tevreden van haar; zij is keurig netjes. Ook heb ik voor ‘t eerst strijkster, die mij ook best bevalt. 

2 mei: (…) W. timmert weer veel, was heden op de Griffie om den Griffier te spreken, die hem sterk aanried het toch weer te probeeren. Ook kreeg hij aardig, zeer waardeerende brieven van de heeren Smit K. en v.d. Waerden. Misschien gaat hij nu toch weer terug bij de P.S.N. Vanav. toen het droog was wandelden W. en ik even. De strijkster was er heden ook weer. 

7 mei: Mooi weer, maar niet warm. Om 11u. vertr. wij met het 5tal zonder de juffr. die het te vermoeiend leek, nr Haarlem, daar Betsy aan ‘t station en tezamen getramd nr. A’dam en Artis. In de tram boterh. gegeten en in Artis choc. gedronken. Toen alle beesten bekeken, Edouard had zich inmiddels bij ons gevoegd. De kind. genoten allen. Antontje kende versch. beesten door het dierenboek. Bij de apen, kakatoe’s en olifanten vooral waren wij lang. We zagen het voeren der. gr. roofdieren, krokodillen en pelikanen. Aan ‘t eind gebr. wij nog iets aan ‘t restaurant en tramden toen terug thuis kw. na 6. Iedereen dol veel pret gehad, maar erg moe.

14 mei: (…) Jo vertrok helaas vandaag! ‘t Speet haar en mij. ‘s Av. kwam de heele familie + Willem Prisse (oom) theedrinken in de serre.

16 mei: (…) W. las mij ‘s av. voor uit: “la robe de laine”.

18 mei: Wij waren den heelen ocht. in den tuin met de kind. W. en ik maken ‘s mid. vis.:  ontv. bij in H. nergens ontv. Getead op de Zijlweg. → Vermoeden nu zeker nummer vier sedert een week ←

20 mei: Anna, de noodhulp, die sedert 15 mei hier is, verklaart weg te willen. Mijne stemming onder nul! (…)

21 mei: Druk gehad met de wasch. (…) 

22 mei: De juffr. den heelen dag nr. den Haag. W. en ik bij de kinderen. ‘s Mid. waren Ed. en de 2 jongens bij ons.

23 mei: Allerlei in orde gem. voor ‘t diner van vanmiddag. Om 6u. arriveerden de ouders – allergezelligst en even daarna kwamen Papa, B, en W. en Stanny. Ik had Betje om te dienen. Het menu was goed door Anne klaargemaakt: Groentesoep, filet v. tong m. garn. saus, tong in kalfsnek met 2 groenten en een ananaspnt. m. gesl. room. ‘t Was heel gezellig. We. kwam ‘s av. een praatje maken. 

26 mei: (…) Ik vroeg Anna, die eerst 5 Juni wel wilde gaan omdat zij het te stil vond, of zij nog wat wilde blijven, wat zij gelukkig wilde, wat mij grooten rust geeft en opluchting. ‘s Av. ging ik even afscheid nemen bij Papa v. L. 

27 mei: Vanochtend liet ik mijn haar wasschen bij Los en om 3.50 vertrokken Hettekie en ik nr. den Haag, Daar wij P. niet zagen aan het station, gingen wij maar in de tram zitten en ‘t Stolb. pl. gekomen, wilde ik juist mijn handkoffer opnemen, toen P. er aankwam. Zij was wel aan ‘t station gew. en nu teruggeloopen. Ik vond P. onbegrijpelijk kalm en gewoon. Ik vond het akelig. ‘s Av. in de gezellige woonk. waar alles zoo aan dien besten W. herinnerde, kon ik mij haast niet goed houden, maar hield mij in om P. Toch heb ik zoo innig met haar te doen. Zij is te gesloten om zich te uiten, maar dat altijd. alleen zijn is zoo hard. 

29 mei: Hemelvaartsdag. Wij gingen met de kinderen den heelen ocht. nr. Scheveningen, waar het stampvol was, spraken er Mies Buma en Mevr. Hooft-v. Kuyk. ‘s Mid. wand. P. en ik in het Bosch. ‘s Av. dronk Mevr. B. de V. hier thee. 

2 juni: (…) Juffr. gaat met p.dagen nr. huis. 

4 juni: De werkvrouw kwam voor de huisk. die keurig ged. werd. (…)

5 juni: Ik krijg ‘s ocht. brieven van W. B. en Frits om ons allen te inv. met Pinksteren. Gr. lust erin. De juffr. en ik zorgen dad. voor alles. Ik ga ‘s mid. nr. de stad voor boodsch. Papa en We. eten hier heel gezellig. Vand. Hettie 4 jaar. Mama is gelukkig bij Paula. 

6 juni: Voel mij heelen dag onlekker. 

7 juni: (…) Ik reisde vanwege de volte 3e klasse, wat mij erg goed beviel. In den trein aten wij boterh. en om 2.15 arriveerden wij aan het stampvolle station Breda, waar W. ons gelukkig na een poosje vond. Per dresseerkar reden wij toen nr. den Valkenburg waar wij buiten gingen theedrinken. Ik verkleedde de kinderen voor het eten en om 6u. kwam Betsy hun de 2 jongens in het poneywagentje halen. Hettekie logeert bij ons. ‘s Av. zaten wij eerst buiten, waar de muggen ons nogal plaagden, ook had ik heden veel last van hooikoorts. ‘s Av. wandelden wij nog in den maneschijn.

12 juni: Vanocht. pakten wij en zaten daarna nog wat te praten met 2 dames Ledeboer die F. eene visite maakten. Om 12u. kwamen Mlle. met Willem, 2 honden en de geit Wie en A. brengen en afsch. nemen.  We aten allen bij F. en nadat ik de kinderen vanwege de hitte zo koel mogelijk had gekleed, gingen wij om kw. na 1 met Frits in het rijtuig. Onderweg begon het al erg te waaien en veel koeler te worden. In den trein hadden wij gelukkig niet veel last v.d. warmte, wel van het stof, de kinderen zagen er dan ook uit als Turken toen ze te Utr. aankw., waar we de ouders begroeten en hen onder de pomp hielden. 20 min. later kwam de juffr. uit Apeld. en nog 20 min. later vertrok de trein met de juffr. en de 2 jongens nr. Haarlem. De ouders, H. en ik gingen nr. huis een lekker kopje theedrinken. Ik genoot ervan weer eens thuis te zijn, home, Sweet home!

16 juni: Mama en ik gingen even nr. de stad, waar ik een mooie wit voile blouse van M. cadeau kreeg. Na de koffie nam ik afscheid van Mama en S.. en werd door Papa nr. den tram gebr. Te Breda kwam W. in den trein, door Frits weggebr. en in denzelfden trein zat ook Willem Prisse, die door B, W. en Stanny weggebr. Te Roozendaal hielp hij ons met overstappen. Wij kwam om 7 uur op ter Hooge opgewacht door Tte. en Mlle. Tte. viel ons erg mee en zag er goed uit. Na het eten wandelden W. en ik eerst nog even in het buiten en zaten na 10 uur op Oom’s kamer.

14 juni: → Helaas heb ik mij weer vergist en is er geen baby op komst, wat mij erg spijt. Ik heb het een maand lang gedacht. ← (…)

20 juni: Vanocht. gepakt en om kw. over 11 moesten wij alweer afscheid nemen om naar het station te gaan. W. déj. in den trein en tot Roosendaal ging alles goed. → Daarna kreeg ik vreeselijke bloeingen, zoodat het door mijn rok heenging. ‘t Was afschuwelijk. Te Breda probeerde ik nog van coupé te verwisselen om een retirade te hebben maar het lukte niet. In Utrecht verlieten wij snel den trein, namen een bolo en reden naar huis, waar ik gauw naar bed ging. Toen ik beneden een kop thee wou gaan gebruiken, kreeg ik op de trap de fausse couche. Pijn had ik heelemaal niet. Ik liep weer naar boven om naar bed te gaan. Dus ik had mij toch niet vergist in de baby, ‘t spijt mij heel erg, maar W. niet, dus is ‘t makkelijker te dragen. ← ‘s Av. kwam de Dr. die het constateerde en zei dat ik eenige dagen te bed moest blijven, allervervelendst! Aan de Juffr. werd door middel van de v. Tuyll’s een boodsch. gezonden. En We. belde dienzelfden avond ook nog op.

22 juni: ‘t Verveelt me erg in mijn bed. Om de beurt komt men mij gezelschap houden, ook Florence kwam weer en ik heb een boeiend boek The Danger Mark. Ster en Kees werden heden op Rhijnauwen verwacht, maar de boot moest vanwege de pokken in quarantaine, Papa en W. wandelen heel wat vandaag.

23 juni: De Dr. kwam heden en zei dat ik vanmid. op de chaise longue mocht, dus ging ik daar na mijn middagslaapje op Papa’s kamer op liggen. Florence kwam even een bezoekje brengen. Hkie at bij Hte François met een klein eetservies en had erg veel pleizier. De Bijl de Vroe’s komen uit Indië terug Willem en Mama gingen vanmiddag nog even nr. Rhijnauwen toen zij er nog waren.

27 juni: De Dr. verklaarde mij genezen. Dus ging ik om 3u. even met W. en Hkie. in het park wandelen. Om 4u. kwam Ster en Kees, Ster vr. vermagerd. Ze bracht een gebatikte werkzak voor me mee en ze waren erg hartelijk. Ze waren verrukt van Hkie. die er snoezig uitzag en mooie pijpekrullen had. ‘s Av. kwam Florence een praatje maken en Tte.Jet even. 

28 juni: Vanocht. nog even met M. W en Hkie. boodsch. ged. en om half 4 vertr. nr. Bl. daal. Juffr. en de kind. haalden ons af aan de tram. De juffr. had gezorgd voor een lekker maal met tulband na. Heerlijk de jongens weer te zien. A. noemt mij steeds “Moedertje”. 

29 juni: Juffr. nr. de kerk. We werken in den tuin, ik ga nog een poosje met Anton uit. Voor W’s rust déjeuneeren en eten W. en ik alleen. W. en ik rusten beiden ook s Mid. x

30 juni: De Juffr. vanocht. weer een poosje met hoofdp. nr. bed. Ik drink thee bij Annewietje, waar Sophier Q. logeert.

3 juli: Was ‘s ocht. bij Mina om haar te vragen of zij een keukenm. voor mij wist, ze zou haar best doen. Ontmoette er haar moeder en zuster Rika en haar broer Jan. Ik dronk er een kopje koffie. Ze waren erg hartelijk. (…)

9 juli: W. nr. Prof. Jolgersma, die aanraadt nog 1 mnd. verlof te vragen en 1 sept. kalm aan te beginnen. (…)

10 juli: Juffr. den heelen dag nr. St. Pancras, zoodat ik voor kind. moest zorgen. (…)

13 juli: A’s 3e verj. We hadden zijn stoel versierd m. klein op goudsbloemen en toen hij binnenkwam vond hij in een teil de versierde boot drijven met kleine bootjes eromheen, een fluit, een schopje een emmer en een omnibus. Den heelen dag speelde het 3tal met 3 teilen en de booten en hadden erge pret. W. en ik ‘s ocht. nr. de kerk, hoorden een heele mooie preek van Prof. Obbink. ‘t Was een heerl. dag voor ons allen.

17 juli: Heerl. autotocht gem. met den Hr. en Mevr. Bas B. nr. Wassenaar, waar we een thé complet gebruikten en een anisetje, ‘t was er aardig zitten. (…)

19 juli: Mevr. de Kanter kwam ons ‘s av. ‘t engagement meedelen van Romée met Ben Tilanus. 

21 juli: W. gaat vandaag weer nr. Prof. Jelgersma, die hem aanraadt zoo nog door te gaan. Florence en Jettie komen om 3 uur. ‘s Av. spelen we buut met de kinderen wat ze heerlijk vinden.

24 juli: Juffr. Thomassen arriveert om ongeveer 11 uur, maakt een zeer prettigen indruk. (…) 

26 juli: We eten warm om half 1, daar Anna om 2 uur met eene week vacantie vertrekt. (…) Juffr. Th. is alleraardigst en zoo hulpvaardig.

28 juli: (…) Vrouw Langeveld komt helpen van 9-8 uur een heerlijk mensch. 

1 augustus: Mevr. B. Backer komt haar hart bij mij uitstorten over ‘t verbroken engagement van S. met W. P. zij is er wanhopig onder en vr. zenuwachtig; ik had echt met haar te doen. Om 6 uur haalde ik Nijntje Alkema van de tram, die uit Leeuw. komt. Zij maakt een stijven doch netten indruk, vrees dat ze ‘t te eenz. bij ons zal vinden en spoedig weer vertr. zal. → Ik verlang ontz. naar W. en schreef hem dat ook, hoop erg dat hij Maandag zal terugkomen. ←

2 augustus: Ik had er een goede kijk op, want toen ik om half 8 ging kijken vond ik in de keuken een briefje, dat ze ‘t niet uit kon houden en vertr. zou. Ofsch. ik er eerst wel onthutst van was, ging ik het gauw de Juffr. vertellen en hebben wij zóó gelachen! Ik deed na het ontb. direct moeite bij Anja v.d. Br. die er misschien eene wist. Mevr. B.B. kwam mij om 11u. spreken, was weer zeer zenuwachtig, maar goedig. Ik ging in hare auto mee nr. stad op meidenjacht, voorl. zonder resultaat. Jenny komt tenminste volg. week en Juffr. Vister, die ik ook een telegr. zond, komt ook helpen. Ik ging vandaag ook nr. Anna’s huis, daar zij maar niet terugkwam en ik niets van haar hoorde. Hare zuster zei, dat ze ‘s av. zou komen, maar ‘s av. kwam ze zeggen dat Anna ziek was en pas maand. zou komen. We vatten de zaak humoristisch op. Juffr. Th. is alleraardigst en zoo hulpvaardig. De werkvr. nam afsch. na hier eene week heel goed geholpen te hebben. 

3 augustus: Ik had een kalme Zondag met de juffr. We hadden niets geen hulp, maar voor ‘t eten hoefden wij alleen maar op te warmen. We gingen ‘s ocht. met de kinderen wandelen. Nadat de Juffr. geholpen had, ging ik om 6 u. nr. de Bas Backers waar ik heel gezellig at. Ze boden mij Eibertje (hun meid) aan voor ‘t geval Anna morgen niet kon komen, aardig!

4 augustus: Nadat ik om half 10 naar Anna’s huis was gegaan en daar hoorde dat zij naar mij was, ging ik weer hierheen en zag haar gelukkig. Ze was weer zoowat hersteld. Jenny was er ook om 9 uur. Ik ging direct weer nr. de stad om boodsch. te doen. 3.04 haalden Wie. en ik Juffr. Visser en Hetty v.d. trein te Bl.d. en om half 6 haalden we Paula v.d. tram en met de volg. tram kwam W. terug uit M.burg. → Ik ben innig blij hij er weer is, verlangde zoo en hij ook. ← We wandelden nog even met P. X.

5 augustus: De 2 juffr. vertr. m. de 4 kind. reeds om 9.52 nr. Zandvoort de boterhammen mee. (..)

10 augustus: (…) Wie. krijgt van W. zijn 1e timmerles, maakt een poppenstoeltje voor Hettekie. (…)

12 augustus: (…) Daarop aten wij met Papa en We. bij de Bas. B’s. Een gemankeerd partijtje. Stanny wilde blijkbaar niet ben. komen wat Mevr. verveelde. Ze was erg stil en ‘t geheel erg matig. Om half 10 waren we al weg.

13 augustus: De noodh. die komen zou om half 8, verscheen eenvoudig niet wat zij mij met de 1e post ook meldde. Tegelijk kreeg Juffr. v. L. heel slechte berichten van hare moeder, zoodat ik haar aanried dad. te vertrekken. Mijn voorgenomen plan om met het 3tal nr. Zandv. te gaan, waar We. met Htte en W. zou komen, verviel nu; de kinderen waren heel lief en H. huilde alleen omdat Juffr’s moeder zoo ziek was! Gelukkig wist de Juffr. dat Juffr. Bogaert vrij was en werd deze dadelijk gehaald. Zij wilde om 3u. wel komen. Juffr. v. Z. vertrok om 12u. Met Juffr. B. gaat het gelukkig best. (…)

14 augustus: ‘s Ocht. haar laten wasschen en boodsch. ged. ‘s Mid. wasch gevouwen.

15 augustus: (…) Wij déj. in het pension, “Panorama” met Flor en Jettie, heel gezellig maakten eene kleine wand., waarop W. en ik nr. Prof. J. gingen. Deze ried W. aan wel met 1 sept. te beginnen, maar ‘s mid. te rusten en direct uit te scheiden als ‘t niet ging. (…) 

16 augustus: Flink druk gehad maar Juffr. Bogaert helpt flink mee nu ik geen 2e meid heb. Om half 4 gingen W. (…) Wie. vanocht. tegen den timmerman, die W’s meubelmakerswerk bewonderde: “Zeg ik heb ook wat gemaakt.” Dit zei hij tot 2x toe, maar er werd geen notitie van genomen tot ik hem te hulp kwam en hem zei zijn poppenstoeltje maar eens te gaan halen. Met een kleur van pleizier vertoonde hij het nu. Wie. zorgt iederen dag voor de bloemen en planten en heeft daar veel pleizier in. X

21 augustus: Betje komt strijken en Neeltje helpt met Salon-Schoonmaak. Ik ga ‘s ocht. even nr. Mevr. Bas B. W. vertrekt om half 12 nr. den Haag voor Stoop verg. Na de koffie doe ik per fiets boodsch. in stad, tref om 3 ¼ u. Mevr. B.B. aan het stat. en gaan wij samen nr. eene vroegere werkvr. van haar die echter niet thuis is en die Mevr. nu bij haar zal laten komen. Ik verkleed mij gauw in mijn nieuwe jersey met lila rok en ga nr. fr. Schorer, waar ook Juffr. Ida Oyens komt theedrinken. ‘t Was een drukke dag. 

22 augustus: (…) ‘s Av. kwam Stanny bloemen brengen en een praatje maken. Zij vertelde mij alles; ik heb wel met haar te doen.

25 augustus: Ik ging na het ontbijt per fiets nr. Kennemerduin in Heemstede om Dora Blijswijk te spreken die zich als noodhulp had aangeraden. Daarop ging ik nr. Mevr. de Clercq, die tamelijk goede getuigen gaf, zoodat ik er wel over denk haar te nemen. Na de koffie gingen wij met Wie. nr. A’dam en met het stoombootje naar de E.L.T.A. eerst tentoonst. bekijken. Zeer interessant al die vliegmachines o.a. de reuzen! Handley-Page en ook een kleine machine voor 1 persoon. Verder waren er Vickers, Bats, Caproni’s, Spijkers Fokkers en Adro vliegmachines e.a. Om 4 u. gingen wij nr. het vliegterrein en klommen boven op een restaurant. ‘t Was pr. weer en steeds waren er minstens 3 vliegtuigen in de lucht “Stoomvinkie” zooals de Amsterdammers ze noemen. ‘t Was buitengewoon interessant; soms vlogen ze vlak over onze hoofden en wuifden de passagiers. ‘t Kostte f.40 om 10 min. mee te gaan, dat was ons te duur. We zagen zeker wel 20 vliegmachines opstijgen. Ten slotte kwam er een 3 dekker aanvliegen een groote Caproni; die in 1 ½ uur van Antwerpen nr. A’dam was gevlogen. We waren enthousiast. Wie. ook die riep maar luid: Daar zie je er 2 en hier en daar niets! We scheidden noode en begaven ons toen naar C. en Jok., die ons heel vriendelijk ontvingen en waar wij Frankie bewonderden, die evenals Diederic een dot is. De kinderen aten boven bij de Juffrouw. Om kwart na 8 gingen wij met Wie. weer per tram nr. het station en waren om 10u. weer thuis. 

27 augustus: Mevr. Immink uit Zutphen kwam vanocht. ons een bezoekje brengen, heel gezellig. We aten om half 1 warm omdat Anna voor eene betrekking nr. den Haag moest. (…) 

2 september: W. voor ‘t eerst sedert 4 ½ mnd. naar zijn bureau gaat ‘s mid. na zijn rusten nog een uurtje. Wimmie wordt door H. en mij vanocht. gebr. naar de 2e klas. (…)

3 september: (…) Ik had Jo (de 2de meid van Paula) om 12 ½ u. van de tram gehaald. Zij komt mij deze week helpen. Ik ontv. de ouders met thee en ging om half 6 nr. Mevr. Bas Backer om te spreken met Jo Verdonck, die als 2e meisje 25 sept. voor noodhulp komt. Mevr. BB heeft ze voor mij uitgevonden. Na ‘t eten wandelden wij nog wat met elkaar.

9 september: (…) W. ging voor ‘t laatst prof. Jelgersma bezoeken. 

10 september: Mama en Papa vertr. helaas weer om half 1, ze hebben buitengew. mooi weer hier gehad. Jo van Paula, die mij heerlijk hielp, vertrok ook weer om half 2. (…) 

11 september: Voor ‘t eerst een luchtschip gezien buitengewoon imposant! De Juffr. tracteerden wij op de Elta. Zij vertrok om half 2 en zorgde ik voor de kinderen met wie ik na 4 uur in het bosch wandelde. Na het eten wand. wij samen met de kind. nog even. De Juffr. kwam om half 11 terug, had bijz. genoten.

14 september: W. en ik ter kerke bij Ds. Blaauw ui Schoten. Vroeg gegeten, waarna Anna vertrok. De juffr. en ik gingen daarop aan ‘t schoonmaken, want ze had alles zoo vies achtergelaten. ‘s Av. gingen W. en ik theedrinken bij Papa en We. → Geloof dat er weer een baby op komst is. ← X

15 september: Om half 9 verscheen Dora v. Bleyswijk, 1 uur later Jo Verdonck en weer een uur later Juffr. Thomassen, ‘t was dus wel variatie vandaag. (…)

September missen de dagen 21 t/m 23 september

30 september: Verwoed gewerkt aan de zijden blouse. Adr. met Juffr. Th. nr de stad. ‘s Mid. de meisjes met mij vis. BB. daarna Houtsnee Papa. ‘s av. zij met W. en Papa nr. Concert. Ik liet B. ook gaan.

4 october: Beide meiden zeggen tegen a.s. Zat. den dienst op. Ik ben er down van ofschoon ik ze beiden zeer onaangenaam en erg lui vond. Ik schrijf weer, links en rechts. 

7 october: Met Juffr. Th. een heel gesprek gehad over haar eventueele betrekking van hulp in de huishouding, daar zij als kinderjuffr. niet voldoet. Ik zou het zeer wenschen. Ik ging vanocht. alweer uit op eene werkvr. in Santpoort, wat nog een heel eind was. Deze kon zelf niet, maar raadde mij eene andere aan. 

8 october: Huiskamerdag waarbij ik flink meehielp tot grote ergernis van Jo en Dora. Ze worden steeds onverdragelijker, vooral Jo. Van 5-6 mijn eerste pianoles van M’lle Etienne.

14 october: Eibertje van Bas Backer helpt heden heerlijk. Ik doe ‘s ocht. boodsch. in stad en schuil voor een erge onweers- en hagelbui op den Zijlweg, kon toch om half 1 thuis zijn. Om 5 uur Mevr. Lieflinck op de thee gehad, die mij evenals gisterenmid; toen ik bij haar was, zeer veel goeds vertelde van Mej. Doorn ik hoop dat het goed zal gaan en moet haar zelf nog zien. (…)

15 october: Nu heb ik weer een werkvrouw Jansje Meinders, die ook goed voldoet. Ik liet mij vanmiddag door Juffr. v.d. Enden een beetje een ander kapsel leren.

17 october: Na de koffie andijvie gesneden voor den inmaak met de juffr. ‘s Av. Kathleen Parlow. Pr. concert. (…)

18 october: Heelen dag razend druk gehad vooral de … die andijvie inmaakt. Eibertje gisteren en heden gehad. Juffr. Boogaard bericht dat zij gaarne hier wil komen, gelukkig! En Mevr. Lieflinck was hier met Juffr. Doorn, die nu 27 oct. ‘s ocht. bij mij zal komen, ook gelukkig. (…)

19 october: Onze trouwdag! (…) Papa en We. eten hier om 6u. met de kinderen aan tafel die gezellig versierd was. Eibertje kookte voor ons. (…)

20 october: Weer erg druk gehad. ‘s Mid. ½ uur gerust. Vrouw Kamp vandaag gehad. 

21 october: (…) Eibertje maakt zuurkool in.

22 october: Jansje heden gehad. Ik had mijn 2e pianoles. 

24 october: Ben vr. moe vandaag, zoodat ik vóór de koffie even in bed ging. Kan het haast niet meer volhouden zoo. Ik bezocht de zendingstentoonst. vanmid., fietste toen nr. Han v. B.V, waar ik hoorde dat de jongen Zondag geboren was en maakte toen nog een praatje bij Mevr. de Koning en Mevr. Hoop. ‘s Av. de van Lenneps hier, heel prettig. Wij bridgden tot 11 uur. Kachel voor ‘t eerst aan.

25 october: (…) Wij aten vroeg daar Eibertje vroeg weg moest. (…)

26 october: (…) Voor het laatst waschten de Juffr. en ik de vaat en brachten spoedig daarop de kinderen naar bed. 

27 october: Juffr. Doorn arriveerde heden en was spoedig in functie. Vrouw Kamp kwam voor de wasch. (…)

28 october: Juffr. D. voldoet goed, ik hoop dat dit zoo mag blijven.

Tot het eind van oktober geen dagboekfragmenten meer.

1 november: Ik breng Juffr. Thomassen om 11 u. nr. het station, rouwig zijn wij niet om haar vertrek. Ze was ons niet flink genoeg en zoo laksch. Gelukkig is Juffr. Boogaard nu gekomen met wie wij zeer zijn ingenomen. (…)

3 november: Vrouw Kamp komt voor de wasch. ‘s Av. komt Santje van Mevr. B.B, die vrij is, noodhulpen.

6 november: (…) Ik had de naaister heden.

7 november: De naaister schoot goed op met mijn blauw zijden japon. (…)

16 november: (…) Bij thuiskomst Ada en Jan ontv. Daarop Papa, die kwam eten, heel gezellig. Wij vertellen hem van no. 4.

17 en 18 oktober ontbreken.

20 november: W. kreeg ‘s ocht. bericht dat Anton op den Zijlweg gearriveerd is, welk een geluk! Hij gaat er na de koffie heen. Hik kon moeilijk, maar wij gingen er toch om half 7 eten, erg gezellig. A. zag er best uit, niet veranderd. Papa innig blij hem weer te hebben. 

21 november: Papa, We. en A. déjeuneerden hier met de Juffr. en de kinderen mee aan tafel. A. hernieuwde de kennismaking met het 3tal, waarvan Wie. zich hem alleen herinnerde, d.w.z. hij herkende hem alleen. Ze vroegen hem dad. of hij het mes nog altijd in de koekdoos legde! Ik gaf erwtensoep en choc. vla met schuimpjes na. We. en A. brachten Wie. om 2u. nr. school. De juffr. en kinderen waren allen reeds op de hoogte van de oom uit Indië daar Wie. onder de rekenles zijn vinger had opgestoken: “Juffr, mijn oom uit Indië is weer terug!” Ik ging met hen nr. Haarlem terug, waarna We. en A. boodsch. met mij deden. W. en ik aten om half 8 bij de v. Tuyll’s na eerst om 6u. een stevig bord erwtensoep verorberd te hebben. Wij aten er met de Rengers en Berkhouten, heel aardig en na ‘t eten bridge tot half 12.

26 november: (…) v.d. Braudeler komt eten. Hadden Bruins ook gevraagd, maar deze zond om 6u. een boodsch. dat hij verhinderd was. Ik gaf kerrysoep, garnalen, k. oesters, spruitjes, faisant m. appelmoes, taart. ‘t Was goed in orde. Juffr. v. Doorn diende en ‘t geheel was erg gezellig. Hij ging om half 10 weg, waarna W. nog tot 11 uur bleef werken. Had v. Tuylls en Royers gevr. maar bedankten.

1 december: Een moeilijke dag voor Paula, W’s verjaardag. Ik moet steeds aan haar denken, arme P!

5 december: Met de Juffr. en de kinderen gingen wij nr. Wie’s school om St. N. te zien, die in een rijtuig met 2 paarden ervoor aankwam met zijn zw. knecht. De kinderen zongen hem toe in de vestibule. S.N. bezocht en toen in hun klas, waarna de kinderen van de … laagste klas nr. het Gymn. lok. gingen waar St. N. hen aansprak en vermaningen of goedkeuringen gaf, Wie. had een versje moeten opzeggen omdat hij dat zoo aardig kon, maar daar ik Juffr. v.d. Vliervoet zei dat hij zich niet helemaal goed voelde (waarschl. zenuwen) vond de Juffr. ‘t ook beter dat hij ‘t maar niet deed. De poppenkast werd vertoond en later kregen de kinderen nog een pop van speculaas en suikergoed, ‘t was een aardige mid. Ik ging met A. iets eerder nr. huis en fietste toen gauw nr. Mevr. B.B. om haar een zelfgemaakt toilet kussen te geven. Daarop verkleedde ik mij gauw in mijn rood zijden japon en gingen W. en ik eten bij Papa, heel gezellig en om half 9 begonnen we ons St. N. feest, waarbij verscheidene pakjes waren en veel verzen. Wij kregen van Papa een gebatikte sprei, de Rott. Crt. en ‘t huishoudboek, (…)

6 december: Nu was ‘t feest voor de kinderen. Na de koffie liet ik ze alleen even slapen. Even 3 uur kwamen Papa en We. en een paar min. later sloop A ‘t huis binnen om zich op onze slaapk. als St. N. te verkleeden, hij was onherkenbaar. De kinderen zongen hem snoezig toe toen hij strooide en waren niets bang. Na elk cadeautje kwam H. St. N. bedanken. Ze werden erg bedorven en ontvingen een massa vooral veel van de ouders C. ‘t Voornaamste wat Hkie. kreeg was de winkel, het cretonne poppenammeublement, poppenbedje, popje en de 3 pannetjes en rapp. Wie. de zandmolen, boerenschroom; het varkensspel, een wagen en lotto, Anton de hoepel, tooverboekjes met potlooden, wandelstokje en blokkendoos. En allen kregen veel lekkers. St. Nic. ging na een poosje weg en een kwartier later kwam “Oom Anton ook nog!” De kinderen waren opgetogen over alles en al mijn moeite en zorgen waren rijkelijk beloond door hunne gelukkige gezichtjes. Ze mochten allen aan tafel eten. Voor W. had H. een schoenenzak gewerkt, voor mij een prent genaaid, van A. kreeg ik een boekenlegger, van W. een teekening, alles door middel van St. N!

15 december: (…) ‘s Av. nr. huis geschreven waarna W. mij weer voorlas over Indië. 

17 december: (…) Hettekie bakt bij de Juffr. poffertjes in haar eigen pannetje. (…) Ik heb pianoles thuis van M’lle Etienne.

19 december: Dr. Brongersma gevraagd om hulp in Mei, maar hij was niet meer accoucheur en verwees mij nr. een Haarl. Dr. 

23 december: Mina v. Reyen was hier voor kleeren voor het Weensche kind dat vermoedelijk bij haar komt. Zij was verrukt van ons drietal en van ons huis. (…) W. was nog een uur op den Zijlweg geweest, maar vandaag erg down.

24 december: ‘t Huis versierd met hulst en klokken. ‘s Mid. kokerelde ik wat, W. gelukkig weer best vandaag. Mevr. B.B. bracht mij een mooie kerstkrans, aardig!

28 december: Daar de Juffr. nr. de kerk ging en ik Juffr. D. niet al te best bij de kinderen vertrouwde besloot ik niet om 10.14 net W. mee te gaan, maar om 12.41. Daardoor maakte ik met de kinderen eene mooie wandeling in het bosch bij verrukkelijk zonnig zacht weer. Om half 2 kwam ik bij Paula aan, waarvan de z Papa en Mama sedert 24 Dec. logeeren. De 2 heeren gingen dadelijk eene wandeling maken, en nadat wij een poosje gepraat hadden, gingen wij nog een uurtje in het bosch wandelen. De arme Hettie had slijmhoest, nogal erg. Eerst zou Henrietje meegekomen zijn, maar ‘t was nu beter dat het niet gebeurde. ‘t Was wel een groote teleurstelling maar ze was er engelachtig onder en de broers waren ook zoo lief voor haar. Wie. beloofde haar een hoepel uit zijn eigen spaarpot. Ik vond het ook zoo jammer voor mijn lieve H. maar als ze ziek werd, was het veel erger. We drinken gezellig thee met elkaar in de zitkamer en na het eten konden wij nog tot kwart na 9 blijven en waren om 11 uur weer thuis. 

29 december: Anton kwam ‘s avonds vertellen dat Papa in ‘t Diac. huis lag, daar Dr. Bijleveld de toestand der voeten nogal ernstig vond. Hij hoopte Papa met de kunstzon te genezen, maar als dit niet lukte zou een chirurgische behandeling noodig zijn. Wij maken ons wel een heel klein beetje ongerust erover. Moge de kunstzon genezing brengen. Papa is gelukkig vol moed. 

31 december: (…) Ik bracht de kinderen naar bed en wachtte daarna tot 10 over 9 op de Juffr. Daardoor was ik pas ruim half 10 bij Papa, die het goed maakte en om 10 uur waren wij alweer op straat. We bleven deze keer niet op, maar herdachten wel dankb. al het goede dit jaar ons door God gegeven. En nu in 1920 weer een baby; ik hoop erg op een dochtertje.